დღის თემა

რა სიახლეებით ვხვდებით ახალ სასწავლო წელს?

გვე­სა­უბ­რე­ბა თსუ­-ის რექ­ტო­რი გი­ორ­გი შარ­ვა­ში­ძე
უპირობო ლიდერი საერთაშორისო რანჟირებებში
ჩვენი უნივერსიტეტი კავკასიის მასშტაბით კვლავ უპირობო ლიდერია. სერიოზულ საერთაშორისო რეიტინგებში ყველაზე მაღალი შეფასებები გვაქვს. მაგალითად, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ერთადერთი უნივერსიტეტია საქართველოდან და რეგიონიდან, რომელიც უკვე მესამე წელია წარმოდგენილია Times Higher Education მსოფლიო უნივერსიტეტების რანჟირებაში. თსუ ერთადერთი უნივერსიტეტია საქართველოსა და რეგიონში, რომელიც საუკეთესო უნივერსიტეტების 2%-ში შედის; და ასევე პირველია რეგიონში the QS Eastern Europe and Central Asia University Rankings 2019 და Round University Ranking 2019-ის მიხედვით; აღსანიშნავია ასევე, რომ ჩვენი უნივერსიტეტი კარგ პოზიციებს ინარჩუნებს შანხაის რეიტინგებშიც. თსუ ფიზიკის დეპარტამენტი კი მსოფლიოს 500 საუკეთესო უნივერსიტეტში არის და ასევე ლიდერია რეგიონში N151-200 ადგილით (Academic Ranking of World Universities by ShanghaiRanking).

ზოგადად, რანჟირების შედეგების ანალიზის მიხედვით, თსუ-ის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მხარე საერთაშორისო ცნობადობაა. თსუ-ის პარტნიორების რიცხვი მსოფლიოს 50 ქვეყანაში 200-ს აღწევს; 2019-2021 წლებში 125 უნივერსიტეტთან მომზადდა „ერაზმუს+“-ის საპროექტო განაცხადი; თსუ 26 ქვეყანაში 85 პარტნიორ ევროპულ უნივერსიტეტთან თანამშრომლობს Erasmus+ ICM პროექტის ფარგლებში, განხორციელებულია 1146 მობილობა; 2015-2018 წლებში თსუ-ის 800-ზე მეტმა სტუდენტმა მიიღო მონაწილეობა გაცვლით პროგრამებში - ამ მონაცემებითაც თსუ ლიდერია საქართველოში.

ავტორიზაცია და აკადემიური თავისუფლება

2018-2019 წლები თსუ-სთვის და, ზოგადად, საქართველოს უნივერსიტეტებისთვის განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანი იყო - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს უპირობო 6 წლიანი ავტორიზაცია მიენიჭა, რაც, ცხადია, დადებით მოვლენად უნდა შეფასდეს. 
სიახლეა ისიც, რომ საქართველოს პარლამენტმა განიხილა და მიიღო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინიციატივა - კონსტიტუციაში შევიდა შესწორება, რომელიც უზრუნველყოფს უნივერსიტეტის აკადემიურ თავისუფლებას და უნივერსიტეტების ავტონომიას. 
2019 წელს წარმატებით ჩატარდა აკადემიური კონკურსები. ფაკულტეტების მიხედვით, სხვადასხვა კონკურსში სულ 200-მდე აპლიკანტი მონაწილეობდა. მართალია, ყველა კმაყოფილი ვერ იქნება, მაგრამ ისიც საგულისხმოა, რომ მხოლოდ 14 შემთხვევას განიხილავს სასამართლო.


თსუ - აბიტურიენტთა პირველი არჩევანი

წელსაც, ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე, აბიტურიენტების პირველი არჩევანის მიხედვით თსუ კვლავ ლიდერი გახლდათ. შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის მონაცემებით, აბიტურიენტების რეგისტრაციის დასრულებისას, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 2019 წლის ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე პირველ პრიორიტეტად 10 260 აბიტურიენტმა დაასახელა. თსუ მეორე და მესამე არჩევანშიც პირველი იყო. შესაბამისად, გამოცდების გზით, წელს კიდევ უფრო გაიზარდა ჩარიცხულ სტუდენტთა რაოდენობა და ეს იმ ფონზე, როდესაც, ზოგადად, მცირდება აბიტურიენტების რიცხვი ქვეყანაში. გარდა ამისა, არც ერთ კომპრომისზე არ წავსულვართ და ის ზღვარი, რომელიც გვაქვს დაწესებული, არის ძალიან მაღალი და არ ჩამოგვიწევია. უფრო მეტი ადამიანი ირჩევს თსუ-ს, რაც პოზიტიური მაჩვენებელია. თუმცა ჩვენ გვახსოვს გარკვეული წარუმატებლობაც, როდესაც პირველკურსელთა შედარებით მცირე ნაკადი მივიღეთ. ასეთი კრიტიკული სასწავლო წელიწადი იყო 2016-2017-ში. შემდეგ კი დავიწყეთ აღმასვლა. დღეს უნივერსიტეტის 7 ფაკულტეტსა და საერთაშორისო სკოლა ISET-ში სწავლობს 22 000-ზე მეტი სტუდენტი; მოქმედებს 210-ზე მეტი აკრედიტებული საგანმანათლებლო პროგრამა, მათ შორის 21 უცხოენოვანი. იზრდება უცხოენოვან სტუდენტთა რაოდენობაც.


სამეცნიერო კვლევა უნივერსიტეტში

გვაქვს შთამბეჭდავი სტატისტიკა ჩვენი მეცნიერების მიერ გრანტების მოზიდვის თვალსაზრისით: შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ გამოცხადებულ საგრანტო კონკურსებში გამარჯვებული პროექტების 50% თსუ მეცნიერების მონაწილეობითა და ავტორობით ხორციელდება; ეს არის ძალიან კარგი შედეგი, თუმცა ამ შედეგის გაუმჯობესებაზეც ვფიქრობთ. უნივერსიტეტის მეცნიერები ჩართული არიან არაერთ მსხვილ საერთაშორისო პროექტში, მათ შორის, როგორიცაა CERN-ის დიდ ადრონულ კოლაიდერზე მიმდინარე ATLAS-ექსპერიმენტი, იულიხის კვლევით ცენტრში (გერმანია) და იაპონიის პროტონების ამაჩქარებელთა კომპლექსზე (J-PARC) მიმდინარე JEDI და COMET ექსპერიმენტები და სხვა. ყოველწლიურად უნივერსიტეტში 200-ზე მეტი სამეცნიერო საგრანტო პროექტი ხორციელდება, რომელშიც სტუდენტებს პირველი კვლევითი გამოცდილების მიღების შესაძლებლობა ეძლევათ; ინოვაციურ კვლევებში ჩართვა და საკუთარი იდეების განხორციელება მათ მსოფლიო სამეცნიერო ბაზარზე მეტად კონკურენტუნარიანად აქცევს.


„აკადემია ევროპეას“ ჰაბი

ჩვენთვის ძალიან საამაყო და მისასალმებელია, რომ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში „აკადემია ევროპეას“ ჰაბი გაიხსნა. ეს არის უპრეცედენტო შემთხვევა, როდესაც ევროგაერთიანების გარეთ შეიქმნა ასეთი წარმომადგენლობა და ეს მოხდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაზაზე.


რექტორთა მუდმივმოქმედი კონფერენცია

2019 წელს დაფუძნდა რექტორთა მუდმივმოქმედი კონფერენცია, რომელიც აერთიანებს სახელმწიფო უნივერსიტეტების ყველა რექტორს. რექტორებთან ერთად, კონფერენციის პირველ სხდომას საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრი და სამინისტროს წარმომადგენლები დაესწრნენ. დამფუძნებელ სხდომაზე წევრებმა 2 წლის ვადით თავმჯდომარედ, ამჯერად, მე ამირჩიეს. უმაღლესი სასწავლებლებისთვის ეს გაერთიანება წარმოადგენს პლატფორმას, სადაც განიხილება უმაღლესი სკოლის წინაშე არსებული საჭირბოროტო საკითხები: უნივერსიტეტების დაფინანსება, რეფორმების მხარდაჭერა თუ სხვა. ეს საკითხები უნდა განვიხილოთ პროფესიულად და კონსოლიდირებული პოზიციით წარვდგეთ საზოგადოებისა და იმ მოკავშირეების წინაშე, რომელიც ჰყავს უმაღლეს სკოლას. სახელმწიფო უნივერსიტეტების რექტორები მოამზადებენ ერთობლივ საკანონმდებლო ინიციატივებსა თუ კომენტარებს და შეაჯერებენ პოზიციებს განათლების რეფორმებთან მიმართებაში. შემდეგი შეხვედრა ჩატარდება შემოდგომის დასაწყისში, სავარაუდოდ, ბათუმში, სადაც კონკრეტულ საკითხებს განვიხილავთ. შევთანხმდით იმაზე, რომ ეს ფორმატი ღია იქნება კერძო უმაღლესი სასწავლებლებისთვისაც. ამის თაობაზე ვიმსჯელებთ ბათუმის კონფერენციაზე.


ინფრასტრუქტურის განვითარება

ინფრასტრუქტურის განვითარების თვალსაზრისით ბევრი სიახლე გვაქვს. მოგეხსენებათ, საქართველოს მთავრობამ სახელმწიფოს ბიუჯეტიდან უნივერსიტეტის II კორპუსის სარეაბილიტაციო სამუშაოების დასრულებისთვის 25 მილიონი ლარი გამოყო. ვინაიდან II კორპუსს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს, საკმაოდ რთულია აქ სამუშაოების წარმართვა, თუმცა უამრავი რამ უკვე გაკეთდა - ჩატარდა გამაგრებითი სამუშაოები, გამოიცვალა სახურავი, დამონტაჟდა გათბობის ახალი სისტემა, მოეწყო სველი წერტილები, მოწესრიგდა ფასადი, შეიცვალა ფანჯრები და ა.შ. ახლა დარჩა შიდა სამუშაოები. მაქსიმალურად ვეცდებით, რომ სასწავლო პროცესს ხელი არ შეეშალოს. ამიტომ დარჩენილი სამუშაოები ეტაპობრივად განხორციელდება. 
ასევე, დასრულების ფაზაში შევიდა მაღლივი კორპუსისა და VI კორპუსის ფოიეების კეთილმოწყობა და ცენტრალური ბიბლიოთეკის ნაწილის რეკონსტრუქცია. 
ალბათ იცით, რომ უკვე მეორე წელია თსუ-ში სტუდენტთა ახალი საცხოვრებელი ამოქმედდა. საერთო საცხოვრებელი 320 ადგილიანია და ლისის ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზეა განთავსებული. კომპლექსი მოიცავს 3 საცხოვრებელ კორპუსს და ადმინისტრაციულ შენობას, ასევე კაფეტერიას, საკონფერენციო ოთახს, სამედიცინო პუნქტს, ბიბლიოთეკას, კომპიუტერების ოთახს, სამრეცხაოს და სხვა დამხმარე სახის ინფრასტრუქტურას. შენობის გარეთ მოწყობილია ღია ტიპის სპორტული მოედანი, გარე ტრენაჟორები.
ასევე, მიღებულია გადაწყვეტილება, რომ თბილისში, თსუ-ის მაღლივი კორპუსის ტერიტორიაზე 3000 სტუდენტზე გათვლილი საერთაშორისო სტანდარტის ახალი სტუდენტური ქალაქი აშენდება.


სტუდენტური პროექტები

2017 წელს მივიღეთ გადაწყვეტილება და მას შემდეგ უნივერსიტეტი ყოველწლიურად აფინანსებს სტუდენტურ პროექტებს საგრანტო კონკურსის საფუძველზე. პროექტებს ამტკიცებს შვიდკაციანი საბჭო თსუ-ის რექტორის მოადგილის ხელმძღვანელობით. საბჭოში თსუ-სა და სხვა უნივერსიტეტების პროფესორები, არასამთავრობო ორგანიზაციათა წარმომადგენლები შედიან.
2017-2018 წლებში სტუდენტთა სხვადასხვა ჯგუფების მიერ წარმოდგენილი 300-მდე პროექტი (სამეცნიერო, კულტურული და სპორტული ღონისძიებები და აქტივობები) დაფინანსდა. სტუდენტური პროექტების ჯამურმა ბიუჯეტმა 1,4 მილიონი ლარი შეადგინა.


„93-ე აუდიტორია“ - კლუბი ლიტერატურის მოყვარულთათვის

2018 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში კლუბი „93-ე აუდიტორია“ აღდგა. ამ აუდიტორიაში უნივერსიტეტის ისტორიის მანძილზე საინტერესო ლიტერატურული ღონისძიებები, ახალგაზრდა მწერალთა შეხვედრა-დისკუსიები იმართებოდა. ტრადიციის შესაბამისად, აუდიტორია კვლავ კრებს ლიტერატურის მოყვარულებს. პირველი შეხვედრები აქ პოეტებთან დავით მაღრაძესთან და ტარიელ ხარხელაურთან გაიმართა.

*
ვულოცავ ყველა პირველკურსელს ახალი სასწავლო წლის დაწყებას! ჩვენი უნივერსიტეტისთვის ეს 102–ე მიღებაა და დიდი პატივია, რომ ამდენმა აბიტურიენტმა გააკეთა არჩევანი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტზე, რაც ძალიან გვახარებს. იმედია, რომ მათგან დიდი ნაწილი დაასრულებს აქ სწავლას, გახდება პროფესიონალი, კარგი სპეციალისტი და დიდ სარგებელს მოუტანს ჩვენს ქვეყანას. 
უნივერსიტეტის პირველი პედაგოგის ვანდა ღამბაშიძის ქალიშვილი, რომელიც პირველი ქართული უნივერსიტეტის პირველი სტუდენტი იყო, ემიგრაციაში ყოფნისას სულ ამბობდა თურმე, რომ ისეთი ქვეყანა, როგორიც საქართველოა, არსად არ არსებობს. მისი მოგონებები უნივერსიტეტის 100 წლის იუბილეზე საქართველოში ჩამოსულმა მისმა შთამომავალმა გაგვაცნო, სადაც მედეა ღამბაშიძე წერდა: „მინდოდა ყველა ლექციის მოსმენა... აკაკი შანიძის ლექციით დავიწყე. გიორგი ახვლედიანთან დავიწყე სანსკრიტის სწავლა. მახსოვს კიდევ შალვა ნუცუბიძის სიცოცხლით სავსე ლექციები ფილოსოფიაზე და დიტო უზნაძის ნაზი, საინტერესო ლექციები ფსიქოლოგიაზე. ვისმენდი აგრეთვე ბატონი ივანე ჯავახიშვილის ლექციებს საქართველოს ისტორიის შესახებ“. ამ ჩანაწერებში ჩანს ის უნივერსიტეტი, რომლის სახელითაც დღემდე ვამაყობთ და იმედი გვაქვს, რომ მედეა ღამბაშიძით დაწყებული, დიდი ოჯახის წევრობის ხიბლს მალე მიხვდებიან ისინიც, ვინც წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და ვინც მომავალში ჩვენი კურსდამთავრებულის სახელს შეიძენს.

ვრცლად

თსუ-ის პროფესორი, რომელიც ევროპის ერთ-ერთ საუკეთესო სპეციალისტად დაასახელეს

თსუ-ის გენეტიკის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი, პროფესორი თეიმურაზ ლეჟავა ბიოლოგიური დაბერების კვლევის დარგში 2019 წლის ევროპის ერთ-ერთ საუკეთესო სპეციალისტად დაასახელეს.
გერონტოლოგიისა და გერიატრიის საერთაშორისო ასოციაციის კონგრესზე საუკეთესო მეცნიერთა სიგელები თეიმურაზ ლეჟავასთან ერთად ინგლისელ და გერმანელ პროფესორებს გადასცეს.

თეიმურაზ ლეჟავამ საშუალო სკოლა 1957 წელს დაამთავრა ოქროს მედლით. 1957-1963 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ბიოლოგიის ფაკულტეტზე. 1963-1968 წლებში იყო საკავშირო აკადემიის მოლეკულური ბიოლოგიის ინსტიტუტის და შემდგომ საკავშირო სამედიცინო აკადემიის მორფოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტი. 1968 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია სპეციალობით - გენეტიკა. 1984 წელს სანკტ-პეტერბურგში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. იგი 1968-1969 წლებში იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ჟორდანიას სახელობის ქალის ფიზიოლოგიისა და პათოლოგიის ინსტიტუტის გენეტიკის განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1969-1970 წლებში - თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ციტოლოგიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ხოლო შემდეგ - გენეტიკის განყოფილების გამგე. 1975 წლიდან დღემდე არის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გენეტიკის კათედრის გამგე, ხოლო 2011 წლიდან დღემდე - გენეტიკის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი. ავტორია 8 სახელმძღვანელოსი და 3 მონოგრაფიის. პროფესორ თეიმურაზ ლეჟავას ხელმძღვანელობით მიმდინარეობს ადამიანის გენომის კვლევები ნორმასა და პათოლოგიათა შემთხვევებში, განსაკუთრებით დაბერების გენეტიკაში. მის მიერ შექმნილია დაბერების გენეტიკური თეორია, რომელიც სამ აღმოჩენას მოიცავს, ესენია: დადგინდა, რომ დაბერების პროცესში ქრომატინის მოდიფიკაცია პირველადია მუტაციებსა (ხარისხობრივი დარღვევების) და რეპარაციასთან (აღდგენის) მიმართებაში, რაც სიცოცხლის გახანგრძლივებისა და დაბერების პათოლოგიების აცილების საშუალებას ქმნის. დაბერების გენეტიკური თეორია და დაბერების პერიოდში ქრომატინის მოდიფიკაციის პროცესი ფართოდ არის გაშუქებული ამერიკის შეერთებულ შტატებში გამოქვეყნებულ პროფესორ ლეჟავას მონოგრაფიაში. თეორიის დებულებები შეტანილია წამყვან ამერიკელ მეცნიერთა მიერ ქრომატინზე გაკეთებულ სამაგიდე ნაშრომში, როგორც ძირითადი არგუმენტი დაბერების პროცესში ქრომატინის რემოდელირებისა, რაც თავის მხრივ დაბერების განმსაზღვრელ ფაქტორს წარმოადგენს; პროფესორ თეიმურაზ ლეჟავას მიერ ჩატარებული კვლევების საფუძველზე დადგინდა აგრეთვე, რომ რიგი სინთეზური პეპტიდრი ბიორეგულატორების მოქმედებით შესაძლებელია დაბერების პროცესში მოდიფიცირებული ქრომატინის გახსნა, რაც ჩაკეტილ გენთა გამოთავისუფლების წინაპირობაა და, შესაბამისად, გენთა აქტივობის კორექცია დაბერების პათოლოგიების აცილებისა და მკურნალობის საშუალებას ქმნის; თეიმურაზ ლეჟავას მიერ აგრეთვე ნაჩვენებია, რომ პეპტიდური ბიორეგულატორებისა და მძიმე მეტალების კომბინირებული ზემოქმედებით შესაძლებელია დამოკლებული ტელომერის ნორმალიზაცია, რაც მნიშვნელოვანია გულ-სისხლძარღვთა, ავთვისებიანი სიმსივნეებისა და სხვა პათოლოგიების შემთხვევებში (როდესაც ტელომერები მნიშვნელოვნად დამოკლებულია) და შესაძლებლობას იძლევა დაისახოს გზები ამ პათოლოგიათა განკურნებისათვის. მას გამოქვეყნებული აქვს 133 სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 20 პუბლიკაცია Springer-სა და Elsevier-ის იმპაქტ ფაქტორიან ჟურნალებში და წიგნში - „Senescence“ edited by tetsuji nagata chapter 26, 631-646, 2012. 2006 წელს აშშ-ში გამოაქვეყნა მონოგრაფია: Teimuraz Lezhava, Human Chromosomes And Aging: From 80 To 114. Nova Biomedical, New York, - 177, 2006. მისი ციტირების ინდექსი 2013 წლისთვის არის 254. პროფესორ თეიმურაზ ლეჟავას ხელმძღვანელობით მომზადდა 19 საკანდიდატო დისერტაცია (მათ შორის ერთი უცხოელის (მუხტარ მუხამედ ზავახრი (ეგვიპტე) და 2 სადოქტორო დისერტაცია. პროფესორი თეიმურაზ ლეჟავა არის მიწვეული, როგორც მომხსენებელი/დელეგატი 2014 წლის კონგრესებზე (4th World Congress On Cancer Science & Therapy 2014, Chicago, USA, 2nd Annual World Congress Of Geriatrics And Gerontology 2014 (WCGG-2014), China, 2014 (ნაშრომის წინასწარი მოთხოვნის გარეშე). 2005-2013 წლებში პროფესორ თეიმურაზ ლეჟავამ მიიღო მონაწილეობა, როგორც მომხსენებელმა 11 საერთაშორისო კონგრესსა და ერთ სიმპოზიუმში. გერონტოლოგთა და გერიატრთა მსოფლიო კონგრესებზე (რიო-დე-ჟანეირო (ბრაზილია, 2005 წ.), (სეული, კორეა, 2013 წ). პროფესორმა თეიმურაზ ლეჟავამ დანერგა სიმპოზიუმი „Chromosomes And Aging“. ერთობლივი სამეცნიერო სამუშაოები შესრულებული აქვს არაერთ უცხოურ სამეცნიერო ცენტრთან (აშშ, იაპონია, რუსეთი). 2014 წელს მონაწილეობდა 3 საგრანტო პროექტში, მათ შორის 2 უცხოური. თეიმურაზ ლეჟავას ხელმძღვანელობით დაარსდა საერთაშორისო სიმპოზიუმი - „დაბერების ციტოგენეტიკა“ (ჩატარდა 1972, 1984, 1989, 2008 წლებში თბილისში, ხოლო 1987 წელს ხიროსიმაში (იაპონია). 1970 წელს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში (უნივერსიტეტში) თეიმურაზ ლეჟავას ხელმძღვანელობით გაიხსნა პირველი გენეტიკის ლაბორატორია. 90-იან წლებში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მის მიერ ჩამოყალიბდა „ბიოსამედიცინო ეკოლოგიური გენეტიკის“ სპეციალობა, ხოლო 2011 წლის 25 თებერვალს აქვე დაარსა გენეტიკის ინსტიტუტი. პირველად საქართველოში თეიმურაზ ლეჟავას მიერ არის აპრობირებული და დანერგილი ციტოგენეტიკური მეთოდები: ადამიანის ლიმფოციტარულ კულტურებიდან ქრომოსომული პრეპარატების მიღების მეთოდი, დნმ-ს არაგეგმიანი სინთეზის მეთოდი (რეპარაცია), ქრომოსომათა რეპლიკაციის პერიოდის განსაზღვრის მეთოდი (თიმიდინის ჩართვის გამოყენებით), შვილეულ ქრომატიდთა გაცვლის მეთოდი (ბრომდეზოქსიურიდინის თიმიდინის ჩართვის გამოყენებით), Ag. C, G, ქრომოსომათა ჰეტეროქრომატული უბნების ბენდირების მეთოდები. თეიმურაზ ლეჟავა არის: ამერიკისა და საერთაშორისო გერონტოლოგთა ასოციაციის წევრი. საქართველოს ადამიანის გენეტიკოსთა საზოგადოების თავმჯდომარე. საქართველოს გერონტოლოგთა და გერიატრთა ასოციაციის სამეცნიერო განხრის ხელმძღვანელი. რიგი (როგორც ჩვენთან ისე საზღვარგარეთ) საზოგადოებრივი სამეცნიერო აკადემიების წევრი. დაჯილდოებულია ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედლით და ღირსების ორდენით, გერონტოლოგიის საერთაშორისო ასოციაციის მიერ „Sandoz Prize“-ში გერონტოლოგიის განხრით გამოქვეყნებული წარმატებული ნაშრომებისთვის.

თსუ-ის საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტი

ვრცლად

რეალური საერთაშორისო ურთიერთობები და პერსპექტივები თსუ-სთვის

NAFSA 2019
აშშ-ში საქართველოს ელჩი დავით ბაქრაძე განათლების გამოფენას („NAFSA 2019“) ესტუმრა, სადაც ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორმა გიორგი შარვაშიძემ უნივერსიტეტში არსებული სიახლეები და სამომავლო გეგმები გააცნო. საუბარი, ასევე, შეეხო საქართველოს საელჩოს მხარდაჭერით თსუ-სა და ამერიკულ უნივერსიტეტებს შორის კავშირების გაფართოებას. ამავე დღეს თსუ-ის რექტორმა გიორგი შარვაშიძემ და ხარისხის განვითარების სამსახურის უფროსმა ირმა გრძელიძემ სხვადასხვა ქვეყნის უნივერსიტეტისა და საგანმანათლებლო ორგანიზაციის წარმომადგენელთან შეხვედრა გამართეს და მომავალი თანამშრომლობის გეგმებზე ისაუბრეს.
თსუ-ის რექტორსა და ფრანგული უნივერსიტეტის „ლიონ 2“-ის“ ვიცე-პრეზიდენტს შორის საუბრის თემა ფრანგულ-ქართული უნივერსიტეტის განვითარების პერსპექტივები იყო, რომელიც ერთობლივ სასწავლო პროგრამებს შეეხება. როგორც ჯეიმს ვოლკერმა აღნიშნა, ფრანგული უნივერსიტეტი მზად არის თსუ-სთან კულტურის პოლიტიკის მიმართულებით ერთობლივი პროგრამის განხორციელებაზე აქტიურად იმუშაოს. გამოფენაში „NAFSA 2019“ 100-ზე მეტი ქვეყნიდან 4000-მდე მონაწილეა წარმოდგენილი, Study in Georgia-ს ფარგლებში კი 5 ქართული უნივერსიტეტი მონაწილეობს.

* * *
10-ზე მეტი ქვეყნის სხვადასხვა უნივერსიტეტის წარმომადგენელთან გაიმართა შეხვედრა ვაშინგტონში საგანმანათლებლო გამოფენის „NAFSA 2019“ ფარგლებში, რომელშიც ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი მონაწილეობდა.
იტალიის, ესპანეთის, საფრანგეთის, ჩეხეთის, ჩინეთის, დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიის, აშშ-ს, კანადის, ავსტრალიის, ჩილეს და იაპონიის უნივერსიტეტების წარმომადგენლებთან შეხვედრისას თსუ-ის რექტორის გიორგი შარვაშიძის ხელმძღვანელობით თსუ-ის დელეგაციის წევრთა მიერ საუბარი შეეხო არსებული თანამშრომლობის გაღრმავებას, ერთობლივი პროგრამების შემუშავებას, სტუდენტების, აკადემიური და ადმინისტრაციული პერსონალის მობილობის ხელშეწყობას. როგორც იტალიური უნივერსიტეტების წარმომადგენლებმა აღნიშნეს, თსუ კარგი პარტნიორია გაცვლითი პროგრამებისა და ინსტიტუციური განვითარების პროექტების კუთხით. ვიზიტისას შეთანხმდნენ, რომ უახლოეს პერიოდში სიენას უნივერსიტეტთან თანამშრომლობის ხელშეკრულება დაიდება.
თსუ-სთან პროდუქტიულ პარტნიორობაზე ისაუბრეს სევილიის უნივერსიტეტის წარმომადგენლებმა, რომლებმაც, ასევე, ხაზი გაუსვეს სახელმწიფო უნივერსიტეტის როლს იმ პროექტების წარმატებაში, რომელიც „ERASMUS+“-ის ფარგლებში ხორციელდება. როგორც ედინბურგის უნივერსიტეტის ვიცე-რექტორმა (ხარისხის მიმართულებით) აღნიშნა, მათი უნივერსიტეტი მზად არის აქტიურად ითანამშრომლოს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების გაუმჯობესების, თსუ-სა და ედინბურგის უნივერსიტეტის სტუდენტურ თვითმმართველობებს შორის თანამშრომლობის გაძლიერების მხრივ.
პროგრამების გარე შეფასება, საზაფხულო სკოლების ორგანიზება, ფსიქოლოგიაში ერთობლივი კვლევების წარმოება და აკადემიური/ადმინისტრაციული პერსონალის გაცვლის ხელშეწყობა იყო მთავარი თემა ლიმერიკის Mary Immaculate კოლეჯის წარმოამდგენლებთან შეხვედრაზე. კოლეჯის პრეზიდენტის იუგენ უოლის თქმით, კოლეჯი მზად არის თსუ-ის ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებების ფაკულტეტთან მჭიდრო თანამშრომლობისთვის. ამ მიმართულებით ირლანდიაში პირველი ვიზიტი უკვე დაიგეგმა.
გამოფენა „NAFSA 2019“ 28-31 მაისს ვაშინგტონში გაიმართა და მასში 100-ზე მეტი ქვეყნის 4000-მდე მონაწილე იყო.

ვრცლად

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს ახალი ვიცე-რექტორები ჰყავს

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს ახალი ვიცე-რექტორები ჰყავს: მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი ნინო ოკრიბელაშვილი და სამართლის დოქტორი ნინო გვენეტაძე.
7 მაისს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელმა ნუნუ ოვსიანიკოვამ დეპარტამენტების ხელმძღვანელებს რექტორის მოადგილეები წარუდგინა. შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ ქალბატონი ნინო ოკრიბელაშვილი უნივერსიტეტის სამეცნიერო სეგმენტს გაუწევს კოორდინირებას, ხოლო ქალბატონი ნინო გვენეტაძე - სასწავლო სეგმენტს.

ნინო ოკრიბელაშვილის ბიოგრაფიული მონაცემები

1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.
1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო, ხოლო 1999 წელს - სადოქტორო დისერტაცია.
2000-2001 წწ. ახალგაზრდა ლექტორთა გაცვლითი პროგრამით იმყოფებოდა ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ბიზნესისა და ადმინისტრირების სკოლაში.
2001 და 2003 წელს გაიარა ალბერტო ვილარის სამედიცინო პროგრამა, ორგანიზებული OSI/AAF-ის მიერ.
2003 წელს გაიარა უმაღლესი განათლების დაგეგმარების სპეციალისტთა და მენეჯერთა ტრენინგი (მომზადებული IIEP/UNISCO-ს მიერ, განხორციელებული განათლების პოლიტიკის დაგეგმვის და მართვის საერთაშორისო ინსტიტუტის მიერ).
2005-2006 წლებში ჩართული იყო საერთაშორისო სასწავლო პროგრამაში: „საპენსიო რეფორმა - გრძელვადიანი გადაწყვეტილებების მიღება” (შვედეთი).
2007 წელს გაიარა ჯანდაცვის სისტემური მენეჯმენტის - OPM-ის საერთაშორისო სასწავლო კურსი (ადმინისტრირებული შჯსდ-ის სამინისტოსა და ქართული უნივერსიტეტის მიერ).
1993-2018 წლებში მიწვეული ლექტორის რანგში თანამშრომლობდა სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებელთან, რომელთა შორისაა: თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, დავით ტვილდიანის სახელობის სამედიცინო უნივერსიტეტი, კავკასიის უნივერსიტეტი და სხვ.
ნინო ოკრიბელაშვილი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე 1997 წლიდან მოღვაწეობს. 2012 წლიდან არის სრული პროფესორი, სხვადასხვა დროს ასრულებდა ასისტენტის, დოცენტის, პროფესორის მოვალეობებს. 2014 წელს არჩეულ იქნა თსუ-ის წარმომადგენლობით საბჭოში, ხოლო 2016 წელს - აკადემიური საბჭოს წევრად.
ნინო ოკრიბელაშვილს აქვს მდიდარი პროფესიული და ადმინისტრაციული გამოცდილება. სხვადასხვა დროს იგი გახლდათ შპს „ფსიქიკური ჯანმრთელობის და ნარკომანიის პრევენციის ცენტრის“ გენერალური დირექტორის მოადგილე; მ. ასათიანის სახ. ფსიქიატრიის ს/კ ინსტიტუტის სამეცნიერო დირექტორი. იგი ხელმძღვანელობდა შპს „უნიმედ-კახეთის” ფსიქიატრიულ დეპარტამენტს; იყო საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე; საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილე.
ნინო ოკრიბელაშვილი აქტიურად მონაწილეობს სხვადასხვა საერთაშორისო კონფერენციის მუშაობაში, არის 50-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი; მიღებული აქვს სხვადასხვა ხარისხის ჯილდო. იგი ასევე ახორციელებს საექსპერტო აქტივობებს და არის პროფესიული საზოგადოებების წევრი: საქართველოს სამედიცინო ასოციაციების გაერთიანების თავმჯდომარე; ავ. ზურაბაშვილის სახ. ფსიქიატრთა საზოგადოების გამგეობის წევრი; ორმაგი დიაგნოზების მსოფლიო ასოციაციის წევრი; საქართველოს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის სააპელაციო საბჭოს თავმჯდომარე (2017-2018); საქართველოს პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტთან შექმნილი ფსიქიკური ჯანმრთელობის მრჩეველთა საბჭოს წევრი და სხვ.

ნინო გვენეტაძის ბიოგრაფიული მონაცემები

ნინო გვენეტაძე 1985-1990 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, წარჩინებით დაამთავრა იურიდიული ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით;
1990-1993 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სახელმწიფოსა და სამართლის ინსტიტუტის ასპირანტი სისხლის სამართლის მიმართულებით;
1995 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი;
1998-1999 წლებში იყო საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარე;
1994-1999 წლებში მუშაობდა იუსტიციის სამინისტროში სხვადასხვა თანამდებობაზე. იყო მოქალაქეობისა და იმიგრაციის სამმართველოს მთავარი კონსულტანტი, საკანონმდებლო განზრახულებათა განყოფილების უფროსი, საჯარო სამართლის სამმართველოს უფროსის მოადგილე, საჯარო კანონმდებლობის განყოფილების უფროსი, საჯარო სამართლის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე, სამართლის ჰარმონიზაციისა და ნორმატიული აქტების ექსპერტიზის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე;
1994-2001 წლებში იყო სამართლებრივი რეფორმის სახელმწიფო კომისიის სისხლის სამართლის კოდექსის პროექტის შემმუშავებელი კომისიის წევრი;
1999-2006 წლებში იყო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს წევრი; სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის მოსამართლე;
2004 წელს იყო საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურიდიული განათლების ხელშეწყობის ფონდის გამგეობის წევრი და პედაგოგი სისხლის სამართალში;
1999-2008 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის სისხლის სამართლისა და კრიმინოლოგიის კათედრის დოცენტი და ასოცირებული პროფესორი;
2007 წელს, როგორც ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის სამართლის, სოციალური მეცნიერებებისა და დიპლომატიის სკოლის პროფესორი, ხელმძღვანელობდა სადოქტორო და სამაგისტრო პროგრამებს;
2010-2012 წლებში იყო საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის სისხლის სამართლის კომიტეტის ექსპერტი;
2012 წლიდან არის სისხლის სამართლისა და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების რეფორმის განმახორციელებელი უწყებათაშორისი კომისიის წევრი;
2011-2014 წლებში იყო გერმანიის ქ. ფრაიბურგის მაქს-პლანკის საერთაშორისო და საზღვარგარეთის ქვეყნების სისხლის სამართლის ინსტიტუტის (MPI) სამეცნიერო სტიპენდიატი და პროექტის „სისხლის სამართლის პოლიტიკის განვითარება და სამართლის როლი გარდამავალი პერიოდის მართლმსაჯულებაში“ - ექსპერტი საქართველოდან;
2012-2011 წლებში იყო ფონდ „ღია საზოგადოება საქართველოს“ პროექტის - „არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების რეფორმა“ - ექსპერტი;
2012-2014 წლებში იყო ევროკავშირის „კანონის უზენაესობის“ პროექტის - „არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულება საქართველოში“ - ექსპერტი;
2015-2018 წლებში იყო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე;
არის არაერთი სამეცნიერო ნაშრომისა და სტატიის ავტორი;

* * *
თსუ-ის ადმინისტრაციის დეპარტამენტების ხელმძღვანელებთან შეხვედრაზე ვიცე-რექტორებმა საუნივერსიტეტო საზოგადოებას მადლობა გადაუხადეს ნდობისთვის.
ქალბატონმა ნინო ოკრიბელაშვილმა თავის გამოსვლაში აღნიშნა, რომ მისი სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობის დიდი ნაწილი სწორედ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე გაატარა და მისთვის, როგორ მთელი საქართველოსთვის, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ალმა მატერია: „მადლობა მინდა გადავუხადო უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობას, რომ ასეთი გამოწვევის წინაშე დამაყენა. 1990-იანი წლებიდან, როდესაც თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პირველად შეიქმნა მედიკო-ბიოლოგიური ფაკულტეტი, ვარ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და ჩემი ძალიან დიდი სურვილია, რომ ჩვენი უნივერსიტეტი ყველა ქართველის ალმა-მატერი გახდეს - უფრო ძლიერი და მძლავრი. ყველამ, ვინც ჩართული იყო იმ ჯგუფის მუშაობაში, რომელიც უნივერსიტეტის მომავალზე ფიქრობდა, იცის, თუ რა გამოწვევების და სირთულეების წინაშე ვდგავართ. აუცილებელია, რომ ახლო მომავალში უკეთეს, ახალ და ჩვენი განვითარებისთვის მნიშვნელოვან ეტაპზე გადავიდეთ. ეს უნდა იყოს სტუდენტზე ორიენტირებული, მცირებიუჯეტიანი და კარგად ორგანიზებული უნივერსიტეტი, რაშიც თავისთავად იგულისხმება უნივერსიტეტის ღიაობა, ინტერნაციონალიზაცია და ის, რომ მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში მცხოვრებ ადამიანებს მივცეთ მისი აღმოჩენის შესაძლებლობა, რის საფუძველსაც მაღალი სამეცნიერო პოტენციალის გამოვლენა მოგვცემს. დარწმუნებული ვარ, ჩვენ ამას ერთად გავაკეთებთ“, - განაცხადა ქალბატონმა ნინო ოკრიბელაშვილმა.
ნინო გვენეტაძემ ხაზგასმით აღნიშნა ის კეთილგანწყობა, რაც მას უნივერსიტეტში დახვდა: „მე გახლავართ უნივერსიტეტელი. განათლება აქ მივიღე, აქვე დავიცავი დისერტაცია და წლების განმავლობაში ვკითხულობდი ლექციებს სისხლის სამართლის მიმართულებით. შემდეგ განვმწესდი სასამართლოში, თუმცა სასწავლო პროცესთან და პედაგოგიურ წრეებთან მუდმივად მქონდა კომუნიკაცია. ამდენად, ჩემი სურვილიც და პროფესიული წინსვლაც სამეცნიერო საქმიანობასთან იყო დაკავშირებული. ახალი პოზიცია, უნივერსიტეტის რექტორის მოადგილის რანგში, მომცემს შესაძლებლობას, რომ ერთიანი მიზნებით და გუნდური მუშაობით, ის რუტინული პროცესი, რომელსაც სასწავლო პროცესი ჰქვია, იყოს სტუდენტზე ორიენტირებული, უფრო ეფექტური, ხარისხიანი და გაუმჯობესებული. მე მზად ვარ, ნებისმიერი თქვენგანის რჩევა, წინადადება, სამომავლო ხედვა, კრიტიკული დამოკიდებულება მოვისმინო და ჩემი კომპეტენციის ფარგლებში ყველა პრობლემა ერთიანი ძალისხმევით დავძლიოთ“, - აღნიშნა ქალბატონმა ნინო გვენეტაძემ.
შეხვედრის ბოლოს თსუ-ის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელმა ნუნუ ოვსიანიკოვამ წარმატება უსურვა რექტორის მოადგილეებს და განაცხადა, რომ ყველანი ერთად შეძლებენ უნივერსიტეტი გახდეს ისეთი, როგორიც მის ისტორიას და პოტენციალს შეეფერება.

ვრცლად

თსუ-ში ევროპის აკადემიის თბილისის რეგიონული ცენტრი გაიხსნა

დავით ფრანგიშვილი: ევროპის აკადემია, თბილისის ცენტრის გახსნით, აღიარებს ქართული მეცნიერებისა და კულტურის ევროპულობას.
24 აპრილს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მნიშვნელოვანი სამეცნიერო ჰაბი - ევროპის აკადემიის (Academia Europea) თბილისის რეგიონული ცენტრი გაიხსნა. ღონისძიების ფარგლებში, ევროპის აკადემიის თბილისის რეგიონული ცენტრის დაფუძნების თაობაზე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და ევროპის აკადემიას შორის ურთიერთთანამშომლობის მემორანდუმს მოეწერა ხელი. უკვე გაცხადებულია, რომ თბილისის რეგიონული ჰაბი ბიოკულტურული მრავალფეროვნების მიმართულებით იმუშავებს.

Academia Europea-ს თბილისის რეგიონული ცენტრის გახსნას დაესწრნენ: საქართველოს პრემიერ-მინისტრი მამუკა ბახტაძე, თსუ-ის რექტორი გიორგი შარვაშიძე, ევროპის აკადემიის პრეზიდენტი სირდ ქლოეთინგი, ევროპის აკადემიის თბილისის რეგიონული ცენტრის დირექტორი დავით ფრანგიშვილი, საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურის და სპორტის მინისტრის მოადგილე ირინა აბულაძე, საქართელოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი როინ მეტრეველი, საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და საქართველოში აკრედიტებული დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლები, 30-ზე მეტი უცხოელი მეცნიერი და თსუ-ის პროფესორები.

Academia Europea-ს რეგიონული ცენტრის გახსნა საქართველოში მნიშვნელოვანი პოლიტიკური და აკადემიური საკითხია. იგი ხელს შეუწყობს მეცნიერების მენეჯმენტში ევროპული მიღწევების გამოყენებას ეროვნული და რეგიონული პოლიტიკის წარმოებისთვის, საერთაშორისო სააგენტოებთან კოორდინირებული მუშაობისთვის, ინტერდისციპლინური და საერთაშორისო უმაღლესი ხარისხის სამეცნიერო კვლევების, ცოდნისა და განათლების წახალისებისთვის.
თბილისის ცენტრი მეცნიერებათა ევროპული აკადემიის რეგიონული ცენტრების ქსელის მეხუთე წევრია. თსუ-ში მისი გახსნის გადაწყვეტილება Academia Europea-ს მმართველი საბჭოს წევრებმა ბარსელონაში გასულ წელს ყოველწლიურ შეკრებაზე ერთხმად მიიღეს.
უნდა ითქვას, რომ Academia Europea-ს წევრი არაერთი ქართველი მეცნიერია. პირველი მათ შორის იყო აკადემიკოსი თამაზ გამყრელიძე, მასთან ერთად ევროპული აკადემიის წევრები არიან გიორგი შარვაშიძე, დავით ფრანგიშვილი, დავით ლორთქიფანიძე, ზაალ კოკაია და მერაბ კოკაია. საპატიო წევრია მიხეილ ჩხენკელი. თბილისის რეგიონული ცენტრის დირექტორად არჩეულია ცნობილი ქართველი მეცნიერი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, ვირუსოლოგი დავით ფრანგიშვილი, რომელიც ამჟამად პასტერის ინსტიტუტის (პარიზი, საფრანგეთი) პროფესორია.
Academia Europea-ს თბილისის რეგიონული ცენტრის გახსნისა და თსუ-სა და ევროპის აკადემიას შორის ურთიერთთანამშომლობის მემორანდუმის გაფორმების ღონისძიებაზე უნივერსიტეტის რექტორმა გიორგი შარვაშიძემ ცენტრის თაობაზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ ნორვეგიის, ბრიტანეთის, ესპანეთისა და პოლონეთის შემდეგ, საქართველო არის მეხუთე ქვეყანა, სადაც ეს ცენტრი იხსნება. მთავარი და გამორჩეული ნიშა, რომელსაც თბილისის ცენტრი დაიკავებს, იქნება ბიოკულტურული მრავალფეროვნების კვლევები, რომლითაც ჩვენს რეგიონს შეუძლია განსაკუთრებული სიტყვა თქვას მსოფლიო მეცნიერებაში. მისი თქმით, ჰაბის წარმომადგენლობა გაიხსნება თსუ-ის ანდრონიკაშვილის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტში. აქ იმუშავებს ახალგაზრდა პროფესიონალთა ჯგუფი, რომელიც ქართველ მეცნიერებს საერთაშორისო კავშირების დამყარებასა და მსოფლიო სამეცნიერო სივრცესთან ინტეგრაციაში დაეხმარება. „Academia Europea-სთან ძალიან მჭიდროდ თანამშრომლობს „ახალგაზრდა აკადემია“. ჩვენ გადავწყვიტეთ, რომ საქართველოშიც გაიხსნას ანალოგიური ჰაბი, რომელიც ახალგაზრდა მეცნიერებს დაეხმარება და საშუალებას მისცემს - უფრო აქტიურად მიიღონ მონაწილეობა კვლევებსა და პროექტებში, რომლებსაც ევროპული გაერთიანება უჭერს მხარს“, - აღნიშნა გიორგი შარვაშიძემ.
ღონისძიების მონაწილეებს მიესალმა ევროპის აკადემიის თბილისის რეგიონული ცენტრის დირექტორი, პროფესორი დავით ფრანგიშვილი, რომელმაც ხაზი გაუსვა, რომ ევროპის აკადემია, თბილისის ცენტრის გახსნით, აღიარებს ქართული მეცნიერებისა და კულტურის ევროპულობას. „ქართული სამეცნიერო აზროვნება იმ დროიდან, რაც კოლხურ-იბერიული კულტურა ბერძნული არეალის შემადგენელი ნაწილი გახდა, ვითარდებოდა ევროპის სამეცნიერო აზროვნებასთან ერთად და, ზოგ შემთხვევაში, უსწრებდა კიდეც მას. ნიშანდობლივია, რომ ევროპის აკადემიის საქართველოს განყოფილება ასოცირებულია თსუ-სთან, რომელმაც ერთი საუკუნის წინ საფუძველი დაუდო ახალ ერას ქართული მეცნიერების ისტორიაში და გააცოცხლა ქართველი ერის ისტორიულ მეხსიერებაში შენახული სამეცნიერო აზროვნების ტრადიციები“, - აღნიშნა მან.
დავით ფრანგიშვილმა ევროპის აკადემიის თბილისის რეგიონული ცენტრის გეგმებზეც ისაუბრა და სამეცნიერო საზოგადოებას ის ძირითადი მიმართულებები გააცნო, რომელზეც ცენტრი იმუშავებს: „Academia Europea-ს ყველა განყოფილებას აქვს თავისი სპეციფიკური მისია ევროპული მეცნიერების განვითარებაში. ქართული მეცნიერების ტრადიციებისა და კავკასიის რეგიონის თავისებურებების გათვალისწინებით, გადაწყდა, რომ ჩვენი განყოფილების ფოკუსი იქნება ბიოკულტურულ მრავალფეროვნებაზე, რათა მან ხელი შეუწყოს ბიოლოგიური, ეკოლოგიური, კულტურული, ლინგვისტური მრავალფეროვნების კომპლექსურ შესწავლას. ასეთ კვლევას, ბიოლოგიური და ეკოლოგიური ურთიერთობების გამოვლინებას და მათ ანალიზს ძალიან დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ბოლო წლებში და უფრო და უფრო ნათელი ხდება, რომ ამ მრავალფეროვნების შენარჩუნება აუცილებელია კაცობრიობის მომავლისთვის. ეს მიმართულება საშუალებას იძლევა, რომ ქართული მეცნიერების მრავალი დარგის მიღწევა განხილული იყოს ერთ კონტექსტში და ამით იმპულსი მიეცეს მეცნიერებათა ამ დარგების განვითარებას, უკვე ევროპული მეცნიერების სივრცეში. ჩვენ ვიმუშავებთ სხვადასხვა ქვეყნების განათლების და მეცნიერების კერებთან და ამით ბიოკულტურული კვლევის არეალს გავავრცელებთ. მეტად გვექნება კონტაქტი სომხეთისა და აზერბაიჯანის მეცნიერებთან, მაგრამ არეალი ამ საზღვრებსაც გასცდება და ევროპისკენაც წავალთ“, - თქვა დავით ფრანგიშვილმა. მანვე აღნიშნა, რომ თბილისის ცენტრის აქტივობა არ შემოიფარგლება მხოლოდ ბიოკულტურული მრავალფეროვნებით. ცენტრი ხელს შეუწყობს მეცნიერების ყველა დარგის განვითარებას.
ევროპის აკადემიის პრეზიდენტმა სირდ ქლოეთინგმა ისტორიული უწოდა ამ დღეს და საზოგადოებას მოკლედ მოუთხრო ორგანიზაციის დაარსების ისტორიისა და მიზნების შესახებ: „1988 წელს, როდესაც ევროპაში პოლიტიკური ცვლილებები მიმდინარეობდა, მეცნიერთა ჯგუფმა იფიქრა, რომ ევროპას სჭირდება აკადემია. დღეს ამ გადაწყვეტილებას უფრო დიდი მნიშვნელობა აქვს. აკადემია 4000 წევრს ითვლის მეცნიერების ყველა დარგიდან და მნიშვნელოვან როლს თამაშობს მეცნიერების განვითარებაში. ძალიან ბევრი მკვლევარი შედის მასში და გვაქვს ძალიან ბევრი რესურსი, რომელიც უკვე საქართველოსთვისაც იქნება ხელმისაწვდომი. დავრწმუნდით, რომ ქართველი მეცნიერების მონაწილეობა ძალიან მნიშვნელოვანი და სასარგებლოა. ჩვენ ველით და უკვე ვხედავთ ჩვენს საერთო მომავალს. დიდი მადლობა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს და, განსაკუთრებით, რექტორს - ბატონ გიორგი შარვაშიძეს“, - ბრძანა ევროპის აკადემიის პრეზიდენტმა.
რეგიონული ცენტრის გახსნის მნიშვნელობასა და საქართველოს მთავრობის ამ პროექტისადმი მხარდაჭერაზე გაამახვილა ყურადღება საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა მამუკა ბახტაძემ. გამოსვლაში მან კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი ქვეყნის ხელისუფლების პრიორიტეტულ არჩევანს - შემდეგი ათწლეულის განმავლობაში თავისი შიდა პროდუქტის 6% მიმართოს განათლებისკენ. „ამ რეფორმაში მეცნიერებას აქვს განსაკუთრებული როლი, ვინაიდან ვფიქრობთ, რომ იმ პოტენციალის 2-3 %-საც ვერ ვიყენებთ, რომელიც საქართველოში და მეცნიერებაში გვაქვს. ამასთან ერთად, ჩვენი ქვეყნის სტრატეგია გახლავთ ის, რომ სწორედ საქართველო უნდა გახდეს რეგიონის ეკონომიკური ცენტრი და ლიდერი, ბუნებრივია, მხოლოდ განათლებასთან ერთად“, - განაცხადა მამუკა ბახტაძემ.
ღონისძიებაზე დამსწრეებს საქართველოს პრეზიდენტის სალომე ზურაბიშვილის მიმართვა გააცნეს: „მივესალმები მეცნიერების სფეროში ავტორიტეტული გაერთიანების - ევროპის აკადემიის გახსნას. ამ საგანმანათლებლო კვლევითი ცენტრის გახსნა არის დადასტურება იმისა, რომ საქართველო არის სანდო პარტნიორი ევროპული სტანდარტის სამეცნიერო კვლევების განხორციელებისთვის. თსუ-ში მოღვაწეობდნენ მსოფლიო დონის მეცნიერები და ამ სამეცნიერო ტრადიციების გაცოცხლება უმნიშვნელოვანესია. განათლება არის უმთავრესი იარაღი განვითარებისთვის. მრავალმხრივი კვლევები რეგიონის შესახებ და ამ ცოდნის გაზიარება - სწორედ ეს არის მომავალზე ორიენტირებული ხედვა. იმედი მაქვს, რომ ეს იქნება რეგიონის სიღრმისეულ კვლევაში ევროპული თანამშრომლობის კარგი მაგალითი“, - ნათქვამია პრეზიდენტის მიმართვაში.
ევროპის აკადემიის თბილისის რეგიონული ცენტრის გახსნის მონაწილეებს, ასევე, მიესალმა საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილე ირინა აბულაძე, რომელმაც მადლობა გადაუხადა ყველა იმ პირს, ვინც ჩართული იყო ცენტრის გახსნის პროცესში. „გუშინ საქართველოს პარლამენტში, საქართველოს მთავრობის ინიციატივით, პირველი მოსმენით გავიდა კანონპროექტი საბიუჯეტო კოდექსის შეცვლის შესახებ, სადაც გაჩნდება ჩანაწერი, რომ მთლიანი შიდა პროდუქტის 6 პროცენტი მიემართება განათლებაზე. რეფორმები დაგეგმილია ყველა დონეზე და, ცხადია, მეცნიერებას მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ამ რეფორმაში. ვფიქრობ, ის გზა, რომელიც ავირჩიეთ, რაც გულისხმობს ქმედითი ნაბიჯების გადადგმას, რათა უმაღლესი განათლების სფერო და მეცნიერება ევროპული კვლევის და ინოვაციების სრულუფლებიანი წევრი გახდეს, ნიშნავს სწორედ იმას, რომ ჩვენი მეცნიერები უფრო გააქტიურდნენ და უფრო ფართო საერთაშორისო ასპარეზი მიეცეთ. ეს გამოისახება სამეცნიერო გრანტებსა და მობილობებში და, რაც მთავარია, მეცნიერების მეტ კომერციალიზაციაში, რაზეც ჩვენ ასე აქტიურად ვსაუბრობთ“, - განაცხადა ირინა აბულაძემ.
საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტმა როინ მეტრეველმა შეკრებილ საზოგადოებას მიულოცა ცენტრის გახსნა და აღნიშნა, რომ ეს არის იმ ტრადიციების გაგრძელება, რასაც ჯერ კიდევ ასი წლის წინ ჩაუყარეს საფუძველი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამფუძნებლებმა.
ღონისძიება თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და ევროპის აკადემიას შორის ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმზე ხელმოწერით დასრულდა.

ვრცლად

ზეპირსიტყვიერი ამბებით გაცოცხლებული 14 აპრილი

„14 აპრილი ანგარიშგების დღე უნდა იყოს. ამ დღეს თითოეულმა ჩვენგანმა ერს, ქვეყანას ანგარიში უნდა ჩააბაროს – თუ რა გააკეთა მან მთელი წლის მანძილზე ქართული ენის სასიკეთოდ“, - ასე სვამდა საკითხს ქართული ენის დღის დაარსების ერთ-ერთი ინიციატორი, აკადემიკოსი არნოლდ ჩიქობავა. ივანე ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტი დღემდე ქართული ენის პირველი ქომაგია, როგორც ეს 1978 წლის 14 აპრილის მოვლენებისას გამოჩნდა.
1978 წლის 14 აპრილის კადრები აღარ არსებობს... ვიდეო და ფოტო მასალა მთლიანად განადგურებულია. მაგალითად, საბჭოთა კავშირის პოლიტპატიმრის ავთანდილ იმნაძის მიერ გადაღებული ფოტოებიც მისივე ლაბორატორიიდან უშიშროების წარმომადგენლებს ჩხრეკის შედეგად მაშინვე ამოუღიათ... დარჩა ქართველთა მეხსიერება, რომელიც 1978 წლის 14 აპრილის მოვლენების ქრონოლოგიის აღდგენაში მონაწილეობს... მხოლოდ ზეპირსიტყვიერმა ამბებმა გააცოცხლა მაშინდელი 14 აპრილი, რის შესახებაც მომავალმა თაობამ უნდა იცოდეს... სწორედ მათთვის კიდევ ერთხელ ვიხსენებთ ისტორიას.

1977 წელს დამტკიცდა საბჭოთა კავშირის ახალი კონსტიტუცია, რომლის მიზანი იყო საბჭოთა კავშირში მცხოვრები ერების რუსიფიკაციის დაჩქარება. ამ პრინციპიდან გამომდინარე, 1978 წელს შედგა საბჭოთა საქართველოს ახალი კონსტიტუციის პროექტი, რომელშიც ქართულ ენას სახელმწიფო ენის სტატუსი აღარ ჰქონდა მინიჭებული, ანუ დედა ენა რუსული ენით უნდა ჩანაცვლებულიყო.
სხვადასხვა დაწესებულებებში კონსტიტუციის ახალი პროექტის საჯარო განხილვები მოეწყო. ბევრს არც კი შეუმჩნევია კონსტიტუციის 75-ე მუხლში მომხდარი ცვლილება. ერთ-ერთმა პირველმა, ვინც ამ საკითხზე პროტესტი ხმამაღლა გამოთქვა, აკაკი ბაქრაძე იყო. ცეკას პროპაგანდის განყოფილების ორგანიზებით მოწვეულ თათბირზე, აღნიშნულ თემაზე მსჯელობისას, მან შევარდნაძეს ასეთი სიტყვები უთხრა: თუკი ქართულს კონსტიტუციურად ართმევენ სახელმწიფო ენის ფუნქციას, მაშინ ჩვენი ხალხიც მოიქცევა მდგომარეობის შესაბამისადო. 
ქართველთა პროტესტი მაშინ დაიწყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტიდან, საიდანაც აგორდა საერთო სახალხო წინააღმდეგობრივი მოძრაობა. კონსტიტუციის ახალი პროექტის გასაპროტესტებლად სპონტანურად გაერთიანებული სტუდენტური ჯგუფების გარდა, უნივერსიტეტში, ისტორიის ფაკულტეტზე არსებობდა არალეგალური ჯგუფი, რომელშიც გაწევრიანებულნი იყვნენ თამარ ჩხეიძე, გია ჭანტურია, გელა ნიკოლეიშვილი, გია ჩხიკვიშვილი და სხვები. ეს ჯგუფი უკვე იდეურად იყო მომზადებული საბრძოლველად, როცა ქართული ენის გადარჩენის საკითხი დადგა. ამ მოძრაობას მხარი აუბა უნივერსიტეტში დაარსებულმა „ახალგაზრდა მწერალთა წრემაც“. ფილოლოგიის ფაკულტეტიდან გააქტიურდნენ სტუდენტები: თამარ მახარობლიძე, ნოდარ გრიგალაშვილი, ვასილ მაღლაფერიძე, დარეჯან თვალთვაძე, გიორგი ალიბეგაშვილი და სხვები... უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობაც და პროფესურაც ფარულად უჭერდა მხარს სტუდენტური ჯგუფების აქტიურობას. როგორც ფაქტების მომსწრენი ყვებიან, განსაკუთრებით აქტიურობდნენ არნოლდ ჩიქობავა, ბესიკ ჯორბენაძე, ლადო მინაშვილი, ზურაბ ჭუმბურიძე, დამანა მელიქიშვილი, გრივერ ფარულავა, რევაზ სირაძე და სხვანი... უნივერსიტეტის მაშინდელ რექტორს დავით ჩხიკვიშვილს, ზემოდან დავალების მიუხედავად, სტუდენტების საწინააღმდეგოდ არანაირი მოქმედება არ განუხორციელებია... ეს ის სახელებია, რომელიც 14 აპრილის მოვლენებისას უნივერსიტეტის კედლებმაც დაიმახსოვრა, რადგან მათზე და არა მხოლოდ მათზე იდგა ქართული ენის გადარჩენის ბედი.

 

მეხსიერებით გაცოცხლებული ისტორია

„მეორე კურსელი ვიყავი მაშინ, როდესაც 14 აპრილის მოვლენები ხდებოდა. ისეთი აქტიური არ ვიყავი, როგორც წინა კურსელები, მაგრამ საპროტესტო აქციებში მეც ვიღებდი მონაწილეობას, რა თქმა უნდა.
14 აპრილი იმით არის გამორჩეული, რომ ეს დღე გამარჯვებით დასრულდა, რადგან ერი ერთ მუშტად იყო შეკრული. მახსოვს, იმ დღეს, როდესაც უკვე მთავრობის სახლისკენ უნდა წავსულიყავით, როგორ იყო დაძრული ვარაზის ხევიდან ახალგაზრდობა: მოდიოდნენ ე.წ. გეპეის და სამედიცინო ინსტიტუტის სტუდენტები; ჭავჭავაძის გამზირიდან - ჭავჭავაძის სახელობის უცხოენათა ინსტიტუტის, ფიზ-კულტურის ინსტიტუტის, მაშინდელი პუშკინის სახელობის ინსტიტუტის ახალგაზრდები... ეს ყოველივე ქაოტურ სახეს იღებდა, მაგრამ, ამ დროს, ეს იყო ერთსულად და ერთგულად გაერთიანებული ახალგაზრდობა. ეს იყო, მართლაც, ბეწვის ხიდზე, დანის პირზე გავლა, რადგან საბჭოთა კავშირი ჯერ კიდევ ძლიერი იყო“, - ამბობს ქართული ენის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი გიორგი ალიბეგაშვილი.
საბჭოეთის ისტორიაში 1978 წლის 14 აპრილის ფართომასშტაბიანი მსვლელობა მთავრობის სასახლისკენ შეიძლება ჩაითვალოს ერთადერთ უსისხლო აქციად, რომელმაც საწადელს მიაღწია. საპროტესტო აქციის ყველა მონაწილემ იცოდა, რომ საბჭოთა ხელისუფლებისგან ხიფათი მოსალოდნელი იყო, მაგრამ მას მაინც არავინ შეუშინდა. დროთა განმავლობაში, ქართული ენის დაცვისთვის ბრძოლაში გამოიკვეთა ედუარდ შევარდნაძის ფაქტორიც. იგი მაშინ საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კომპარტიის პირველი მდივანი იყო. 
როგორც ქართული ენის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი აცხადებს, „ათეული წლების გავლის შემდეგ გაირკვა, რომ შევარდნაძეს ამ პროცესში მართლაც დიდი როლი უთამაშია: მას რომ მოენდომებინა და უფრო მეტი მორჩილება გამოეხატა იმდროინდელი საბჭოთა იმპერიის მიმართ, ბუნებრივია, სისხლი დაიღვრებოდა“.

რეაქციები ამერიკულ პრესაში

იმდროინდელი ამერიკული საზოგადოება ვერ იჯერებდა საბჭოთა სივრცეში ხალხის ღია პროტესტის შესაძლებლობას და საბჭოთა ხელმძღვანელობის უკან დახევას. ეს რეაქციები კარგად გამოჩნდა მაშინდელ ამერიკულ პრესაში, რომლის თაობაზეც უნივერსიტეტის პროფესორს თინათინ ბოლქვაძეს კვლევაც აქვს ჩატარებული. მას განხილული აქვს ამერიკელების მიერ გაზეთებში გამოქვეყნებული თითოეული სტატია, რომელიც საქართველოში მიმდინარე აპრილის მოვლენებს მიეძღვნა. 
რას ამბობს თსუ-ის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის პროფესორი თინათინ ბოლქვაძე? 
„1978 წლის 14 აპრილის მოვლენებს „ნიუ-იორკ ტაიმსი“ („New York Times“) ფეხდაფეხ მიჰყვებოდა. 15 აპრილს უკვე გამოქვეყნდა სტატია სათაურით: „საბჭოთა ქართველები ქუჩაში გამოვიდნენ სახელმწიფო ენის დასაცავად“. ამერიკელები გაოცებულები არიან ამ ფაქტით. ეს ხდება იმ დროს, როდესაც შეზღუდულია სიტყვის თავისუფლება, როცა საშიშროებაა სამხედრო მანქანის ამოქმედებისა. ერთ-ერთი რესპონდენტი, დემონსტრაციის მონაწილე დაუფარავად ამბობს ინტერვიუში, რომ „ღმერთს მადლობას შესწირავს, თუ მომიტინგეებს არ ესვრიან“. სტატიაში ავტორი 1978 წლის გამოსვლებს განიხილავს ფართო ისტორიულ და თანამედროვე კონტექსტში. ავტორი ქრეიგ ვიტნი სტატიაში, ასევე, საუბრობს ქართველების რუსეთთან შეერთების მიზეზებზე, რომელიც, მისი აზრით, გამოწვეული იყო მუსლიმანური დეგრადაციისაგან თავის დასაღწევად. სხვა შემთხვევაში ქართველები არავითარ შემთხვევაში არ ისურვებდნენ რუსეთთან ალიანსს. ქრეიგ ვიტნი ამ თემაზე სტატიას 18 აპრილსაც აქვეყნებს სათაურით „საბჭოთა ქართველებმა გაიმარჯვეს ენის საკითხში“. 
ავტორი ჩვენთვის მნიშვნელოვან ინფორმაციას გვაწვდის, რომ 14 აპრილს, ორი ამერიკელი კონგრესმენი, რობერტ მაკკეი და ერიკ რეიმენი ჩამოვიდნენ საქართველოში. ისინი პირდაპირ ქუჩაში ესაუბრებოდნენ პროტესტანტებს. მათი თქმით, საპროტესტო გამოსვლებში მონაწილეობას, ძირითადად, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტები იღებდნენ. ასევე საინტერესოა სტატიის ის ნაწილი, რომელშიც საუბარია საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველ მდივანს ედუარდ შევარდნაძესა და სტუდენტებს შორის გამართულ დიალოგზე. ე. შევარდნაძემ სიტყვით მიმართა სტუდენტებს: „შვილებო, რა გინდათ, რატომ აკეთებთ ამას?“ დემონსტრანტებმა კი წინა რიგებიდან ასე უპასუხეს: „ჩვენ არ ვართ თქვენი შვილები!“ სხვაგვარად რომ ვთქვათ, „ნუ ეცდებით ასეთი „მამაშვილური“ საუბრით ჩვენი გულის მოგებას. უმჯობესია კონსტიტუციაში აღდგეს ქართული ენის, როგორც სახელმწიფო ენის სტატუსი“, - აგრძნობინეს სტუდენტებმა ხელისუფლებას. 14 აპრილის თემას „ნიუ-იორკ ტაიმსი“ დეკემბრის თვეშიც უბრუნდება. გარდა ამისა, ამ მოვლენის შესახებ წერდნენ სხვა გამოცემებიც: „ჩიკაგო ტრიბუნი“ და „ტორონტო“, სადაც ავტორი საქართველოს „ღირსეულ, კავკასიურ რესპუბლიკას“ უწოდებს. სწორედ აქ იყო ასეთი პროტესტი მოსალოდნელიო, - წერს ჟურნალისტი.
უცხოურ პრესაში ამ და სხვა გამოხმაურებების შესახებ აქვს სწორედ ვრცელი კვლევა მომზადებული პროფესორ თინათინ ბოლქვაძეს.


* * *
საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენიდან დღემდე ყოველ წელს უკვე ღიად იხსენებენ 14 აპრილს, როგორც ქართველი ერისთვის უმნიშვნელოვანეს დღეს. თუმცა მოგონებების და 14 აპრილს თავსგადახდენილი ისტორიების ერთად თავმოყრა სულ ახლახანს მოხერხდა. 6 ბათუმელის და 42 თბილისელის ზეპირი ამბებით გაცოცხლებული 14 აპრილის მოვლენები შესულია წიგნში, რომელიც მოიცავს კონსტიტუციის ახალი პროექტის განხილვისას ქართველ მეცნიერთა და მწერალთა მიერ სხვადასხვა უწყებაში წარმოთქმულ სიტყვებს, საარქივო მასალებს, სტატიებს. წიგნი შეადგინა და გამოსაცემად მოამზადა ფილოლოგმა ანა ბაქანიძემ.


* * *
კანონი სახელმწიფო ენის შესახებ 2015 წელს მიიღეს, სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი კი უკვე წელიწადზე მეტია, რაც შეიქმნა და გაჩნდა მოლოდინი, რომ ახლა მაინც დაიწყება ქართულ ენასთან დაკავშირებული არაერთი პრობლემური საკითხის მოგვარება. 
ქართული ენის გადარჩენისთვის ბრძოლაში უნივერსიტეტი ისევ პირველია... სწორედ უნივერსიტეტის კედლებში გაჩაღდა მოძრაობა ქართულ ენაში შემოჭრილი ბარბარიზმების წინააღმდეგ და წლებია უკვე, ამ მოძრაობას პროფესორი თინა მარგალიტაძე ხელმძღვანელობს. მისი უშუალო მონაწილეობით შეიქმნა ბარბარიზმების ლექსიკონი, რომელშიც 1100 რუსული თუ ინგლისური წარმოშობის ბარბარიზმი და, იქვე, სწორი ქართული შესატყვისებია შესული. სოციალურ ქსელში კი შექმნილია გვერდი, რომელზეც იტვირთება სამეცნიერო-პოპულარული სტატიები ენაში მიმდინარე პროცესებზე... მართალია, ერთი მერცხლის ჭიკჭიკი გაზაფხულს ვერ მოიყვანს, მაგრამ ჩვენ ის მაინც შეგვიძლია, ამ მერცხალს, მიზეზთა გამო, ჭიკჭიკის სურვილიც არ გავუქროთ და ვთქვათ - მისი გაკეთებული საქმე დღეს თითქმის იგივეა, რაც 1978 წლის 14 აპრილის მოვლენების კვალობაზე დამდგარი შედეგი... მთავარია, სულ უკან არ ვიყურებით და წინაც გვედოს მომავალი თაობისთვის ჩვენი სათქმელი - რომ შენც დაიცავი ქართული ენა ისე, როგორც ეს მე გავაკეთე და ის კიდევ ერთხელ გადავარჩინე...

ვრცლად

სამეცნიერო სტუდენტური პროექტების რაოდენობა იზრდება

რა შედეგებზე მიუთითებს სტუდენტური პროექტების დაფინანსების საბჭოს თავმჯდომარე
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტური პროექტების დაფინანსების პირველი ეტაპი დასრულდა. საკონკურსო საბჭომ სულ 103 განაცხადი განიხილა და 73 დააფინანსა, აქედან 18 - სამეცნიერო, 27 - საგანმანათლებლო, 3 - ექსპედიცია, 4 - ლაშქრობა, 2 - მოდელირება, 7 - ვიქტორინა, 3 - სპორტული და 9 გასართობი პროექტია. სტუდენტური პროექტების დაფინანსების საბჭოს თავმჯდომარის, პროფესორ თამარ გაგოშიძის განცხადებით, უკვე აშკარად შეიმჩნევა სამეცნიერო-კვლევითი ხასიათის პროექტების რაოდენობის ზრდა, განსაკუთრებით საბუნებისმეტყველო დარგების სტუდენტები აქტიურობენ.

„შედარებისთვის - 2018 წლის თებერვალში 7 სამეცნიერო პროექტი დავაფინანსეთ, წელს მათი რაოდენობა უკვე 18-მდე გაიზარდა. კარგი ტენდენცია შეინიშნება საკონკურსო განაცხადების გამართულობის თვალსაზრისითაც - ბევრად დახვეწილია სტრუქტურა, შინაარსი და მიზანი. ძალიან აქტიურია თსუ-ის სტუდენტური თვითმმართველობა - ბევრ სხვადასხვა საინტერესო საგანმანათლებლო, კულტურულ, სპორტულ და გასართობ ღონისძიებას ახორციელებს. სტუდენტური ჯგუფების მიერ წარმოდგენილი პროექტების რაოდენობაც ნელ-ნელა იზრდება, ვერ ვიტყვი, რომ ძალიან ინტენსიურად, მაგრამ პროგრესი შეიმჩნევა. შესაბამისად, მიმაჩნია, რომ ჩვენ სწორი გზით მივდივართ. სტუდენტები გვენდობიან და სჯერათ, რომ მათი განაცხადები ობიექტურად განიხილება.
რაც შეეხება უკვე განხორციელებული სტუდენტური კვლევების ანგარიშებს, ჩვენ გადავხედეთ სამეცნიერო პროექტებს და სერიოზული შედეგებია აქვთ მიღებული. ძირითადი წილი საბუნებისმეტყველო დარგებზე მოდის, აქტიურობენ ფიზიკის, ბიოლოგიის მიმართულების სტუდენტები, რამდენიმე პროექტი საინტერესოდ განახორციელეს მედიცინის ფაკულტეტის სტუდენტებმაც“, - განაცხადა თამარ გაგოშიძემ.
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა გასულ წელს 125 სტუდენტური პროექტი დააფინანსა, მათ შორის 26 - სამეცნიერო, 47 - საგანმანათლებლო, 3 - ექსპედიცია, 7 - ლაშქრობა, 12 - სპორტული, 3 - მოდელირება და 27 – კულტურულ-გასართობი ხასიათის ღონისძიება.
სტუდენტური პროექტების საბჭოს ინიციატივით, იგეგმება საუკეთესო პროექტების ავტორების დაჯილდოება. „კარგი პროექტები ნამდვილად უნდა წახალისდეს“, - აცხადებს საბჭოს თავმჯდომარე თამარ გაგოშიძე.
წარმოდგენილი (სამეცნიერო და კულტურული/სპორტული/საგანმანათლებლო) პროექტების დაფინანსების საკითხის განსახილველად საბჭო წელიწადში სამჯერ იკრიბება. მიმდინარე კალენდარულ წელს კონკურსი კიდევ ორჯერ - აპრილსა და ოქტომბერში გამოცხადდება.

ვრცლად

რექტორმა სტუდენტების კითხვებს ონლაინ-რეჟიმში უპასუხა

20 დეკემბერს თსუ-ის რექტორმა სტუდენტების კითხვებს ონლაინ-რეჟიმში უპასუხა. პირდაპირი ჩართვისას, შესავალ ნაწილში, გიორგი შარვაშიძემ გასულ 2018 წელს მიღწეულ შედეგებზე ისაუბრა. გარდა საერთაშორისო ასპარეზზე მსოფლიო უნივერსიტეტების სხვადასხვა რანჟირებებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის წარმატებული პოზიციონირების თაობაზე ინფორმაციის კიდევ ერთხელ გაჟღერებისა, რექტორმა შემდეგი საკითხები გამოყო:
შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ გაცემული დაფინანსების დაახლოებით ნახევარი სწორედ თსუ-ის მეცნიერებმა და დოქტორანტებმა მიიღეს. 
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა გაზარდა სტუდენტური პროექტების დაფინანსებაც - სამეცნიერო-კვლევითი პროექტებისთვის 2018 წელს უნივერსიტეტმა 600 000 ლარი; კულტურული, საგამოფენო და სპორტული ღონისძიებებისთვის კი 230 000 ლარი გამოყო.

თსუ რეგიონში კვლავ ლიდერია „Erasmus+“-ის ფარგლებში განხორციელებული გაცვლითი პროგრამების რაოდენობით. ამჟამად ხორციელდება 167 პროექტი, რაც მთელი ცენტრალური აზიის უნივერსიტეტების პროექტებზე გაცილებით მეტია. 2018 წლის სტატისტიკა ასეთია: გაცვლით პროგრამებში 300-ზე მეტმა სტუდენტმა მიიღო მონაწილეობა; თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს 100-მდე უცხოელი პროფესორი ეწვია; თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამივე საგანმანათლებლო საფეხურზე 600 უცხოელი სტუდენტი ირიცხება. გვაქვს ერთობლივი და შერეული ხარისხის მინიჭების პრაქტიკა ისეთ წამყვან უნივერსიტეტებთან, როგორიც არის კიოლნის, შპაიერის, ბოლონიის უნივერსიტეტები, იულიხის კვლევითი ცენტრი. დაწყებულია მუშაობა თსუ-ის სტუდენტური ასოციაციებისა და თვითმმართველობების ევროპულ სტუდენტთა გაერთიანებებში გასაწევრიანებლად. 

თსუ ჩაერთო დიდ საერთაშორისო პროექტში KM3Net, რომელშიც გერმანიის, დიდი ბრიტანეთის, ესპანეთის, იტალიის, ნიდერლანდების, პოლონეთის, საბერძნეთის, საფრანგეთისა და სხვა ქვეყნების წამყვანი უნივერსიტეტებისა და სამეცნიერო ცენტრების ჯგუფები მონაწილეობენ. ამ პროექტის ფარგლებში თბილისში 2019 წლის თებერვალში პირველი საერთაშორისო კონფერენცია გაიმართება.

* * *
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორმა საუბრისას 2018 წელს საერთაშორისო დონეზე მიღებულ მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებს შორის საქართველოში ევროპის აკადემიის კვლევითი ჰაბის გახსნა გამოყო. ევროპის აკადემია 30 წლის წინ დიდი ბრიტანეთის სამეფო აკადემიის, გერმანიის, საფრანგეთის, დანიისა და ჰოლანდიის მეცნიერებათა აკადემიების ერთობლივი ძალისხმევით დაფუძნდა. ამ დროისთვის მასში 4000 მეცნიერია გაერთიანებული, მათ შორის, 74 ნობელის პრემიის ლაურეატია.
„ევროპის აკადემია აფინანსებს ყველა დიდ სამეცნიერო პროექტს, რომელიც ევროპის მასშტაბით ხორციელდება. საქართველოში აკადემიის კვლევითი ჰაბი 2019 წლის აპრილის მეორე ნახევარში გაიხსნება. მას პასტერის უნივერსიტეტის პროფესორი დავით ფრანგიშვილი უხელმძღვანელებს. ჰაბის სამუშაო პროცესში ყველა ქართველი სახელოვანი მეცნიერი ჩაერთვება. გვექნება საშუალება, რეგიონის მასშტაბით უფრო მეტი სამეცნიერო გრანტი მოვიზიდოთ და კვლევით პროცესში ახალგაზრდები აქტიურად ჩავრთოთ“, - აღნიშნა თსუ-ის რექტორმა.

* * *
გიორგი შარვაშიძემ უკვე განხორციელებული და 2019 წელს დაგეგმილი ინფრასტრუქტურული პროექტების შესახებაც ისაუბრა: „ამ მიმართულებით რეალური ნაბიჯები უკვე გადაიდგა - აშენდა 300 ადგილიანი სტუდენტური საერთო საცხოვრებელი ლისის ტბასთან. დამატებით ვგეგმავთ 3000 სტუდენტზე გათვლილ თანამედროვე სტანდარტების საერთო საცხოვრებლის აშენებას მაღლივი კორპუსის მიმდინარე ტერიტორიაზე და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კორპუსებში სტუდენტური სივრცეების მოწყობას. დავიწყეთ თსუ-ის II კორპუსის მასშტაბური რეკონსტრუქცია და ამ კორპუსში 2019 წელს ვაპირებთ შიდასარემონტო სამუშაოების დაწყებას ისე, რომ სტუდენტებს სასწავლო პროცესში ხელი არ შეეშალოთ. ვგეგმავთ ბიბლიოთეკის შენობის სრულ რეაბილიტაციას; გამოყოფილია თანხები საერთაშორისო ეკონომიკური სკოლის შენობის დასასრულებლად. ჩატარდა სარემონტო სამუშაოები არაორგანული ქიმიის ინსტიტუტში, ტურიზმის საერთაშორისო სკოლაში, მაღალი ენერგიების ფიზიკის ინსტიტუტში, ე.წ. მაღლივ კორპუსში გარემონტდა ლიფტები“.

* * *
პირდაპირი ჩართვისას სტუდენტებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორისთვის კითხვების დასმა ვიდეო-გზავნილებით და კომენტარების საშუალებით შეეძლოთ. გთავაზობთ კითხვა-პასუხის რეჟიმში წარმართულ ინტერვიუს:

მარი გრიგოლიშვილი, იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი:
- ჩვენს უნივერსიტეტში მწვავედ დგას უცხო ენების შესწავლის საკითხი. იმ პირობებში, როდესაც თითოეულ საგანში ყველა სტუდენტს უწევს უცხოენოვანი სამეცნიერო ლიტერატურის კითხვა, ეს პრობლემა კიდევ უფრო მწვავდება. ეს საკითხი უარყოფით გავლენას ახდენს როგორც სტუდენტის განათლების ხარისხზე, ასევე, უნივერსიტეტის პრესტიჟზე. თქვენი აზრით როგორ უნდა გადაიჭრას ეს პრობლემა?

გიორგი შარვაშიძე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი:
- ინგლისური ენისა და უცხო ენების ცოდნა აუცილებელია მეცნიერების განვითარებისთვის, მაღალი კვალიფიკაციის კადრების მომზადებისთვის. უცხო ენების სწავლების გაძლიერების მიზნით თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში უცხო ენების ცენტრი მუშაობს. სწავლების დონის ასამაღლებლად ვთანამშრომლობთ საელჩოებთანაც. ამ დროისთვის უკვე 40-მდე ენა ისწავლება. ჩვენ ყოველმხრივ ვცდილობთ სწავლების ხარისხის გაუმჯობესებას.

გიორგი თორდუა, იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი:
- თსუ-ში, იურიდიული ფაკულტეტის გარდა, ცნობას სტუდენტის სტატუსის შესახებ და ნიშნების ფურცელს მხოლოდ ქართულ ენაზე გასცემენ, რაც პრობლემას ქმნის ჩვენთვის. გაცვლით პროგრამებში მონაწილეობის დროს ამ დოკუმენტების თარგმნა საკუთარი ხარჯით გვიწევს. რამდენად შესაძლებელია, სხვა ფაკულტეტზეც ორენოვანი დოკუმენტაცია გასცენ?

გიორგი შარვაშიძე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი:
- ამ საკითხზე ხშირად მოგვმართავენ. ცენტრალურ ადმინისტრაციაში ყოველთვის მზად არიან, რომ დოკუმენტაცია ინგლისურ ენაზეც გასცენ. ამ კარგ პრაქტიკას, რომელიც იურიდიულ ფაკულტეტზეა დანერგილი, სხვა ფაკულტეტებზეც გავავრცელებთ.

თინათინ ალიაშვილი, ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტის სტუდენტი:
- ყურადღებას რამდენიმე პრობლემაზე გავამახვილებ: პირველი - ეს არის სახელმძღვანელოებთან დაკავშირებული საკითხი. მათი ნაწილი არ არის ხელმისაწვდომი ჩვენთვის, ნაწილი კი იმდენად ცუდად არის ნათარგმნი, რომ სწავლას უფრო გვირთულებს. მეორე თემა გახლავთ სტუდენტური სივრცეების მოწყობა, რის ნაკლებობასაც განვიცდით და აუცილებელია ასეთი სივრცეების შექმნა, რადგან ხშირად სტუდენტებს ლექციებს შორის დიდი ინტერვალი გვაქვს.

გიორგი შარვაშიძე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი:
- სახელმძღვანელოების ხელმისაწვდომობის პრობლემასთან დაკავშირებით შემიძლია გითხრათ, რომ გვაქვს ელექტრონული ბიბლიოთეკა, რომლის წიგნადი ფონდი იზრდება - წელს მას 1000 წიგნი შეემატა. ასევე, თებერვლის დასაწყისში უნივერსიტეტს ექნება ახალი ვებ-გვერდი, რომლის მეშვეობითაც ყველანაირი ინფორმაციის მიღებას შეძლებთ, მათ შორის, ნახავთ ბიბლიოთეკების ბმულებს. გარდა სახელმძღვანელოების გაციფრულების პროცესისა, თსუ-ში ძალიან ბევრი პუბლიკაცია უკვე პირდაპირ ელექტრონული ფორმატით ვრცელდება. ეს ხელს უწყობს მკითხველს - უფასოდ ისარგებლოს იმ საშუალებებით, რაც უნივერსიტეტს გააჩნია. ასევე, ჩვენ გვაქვს კარგი ელექტრონული ბაზები, რომელიც უზრუნველყოფს - მივიღოთ ინფორმაცია, თუ რა კვლევები გამოდის სხვადასხვა ქვეყნებში და რა წიგნები იბეჭდება. ეს ბაზები სტუდენტებისთვის ხელმისაწვდომია. თუმცა ამ ბაზით სარგებლობისთვის ინგლისურ ენას კარგად უნდა ფლობდეთ. ჩვენ გვქონდა საუბარი აკადემიურ საბჭოზე და ვაპირებთ ბიბლიოთეკის მუშაობის საათების გაზრდასაც. რაც შეეხება სტუდენტური სივრცეების მოწყობას, ინფრასტრუქტურული პროექტების ფარგლებში, ასეთი სივრცეები შეიქმნება უნივერსიტეტის სხვადასხვა კორპუსში.

ნინი ცაბუტაშვილი, იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი:
- სტუდენტები უნივერსიტეტში ვეუფლებით სამომავლო პროფესიისთვის საჭირო ცოდნას. სამწუხაროდ, სასწავლო პროცესის დროს ვერ ხერხდება თეორიული ცოდნის პრაქტიკაში რეალიზება. ჩვენი ფაკულტეტის სტუდენტური თვითმმართველობის მიერ განხორციელებული პროექტები რომ არა, პირადად მე ისე დავამთავრებდი უნივერსიტეტს, სასამართლოშიც არ ვიქნებოდი ნამყოფი. ამ მიმართულებით აუცილებელია ცვლილებების განხორციელება. თქვენ როგორ ფიქრობთ პრობლემების გადაჭრას?

გიორგი შარვაშიძე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი:
- სასწავლო პროგრამებში მეტი პრაქტიკული საგნები უნდა გაჩნდეს. აუცილებელია ცოცხალი კავშირის ქონა მომავალ დამქირავებლებთან. ეს არ ნიშნავს მხოლოდ სტუმრობას დამსაქმებლებთან და ამით ურთიერთობის დასრულებას. 2018 წელს ჩვენ მივიღეთ 6 წლიანი სრული და უპირობო ავტორიზაცია. ავტორიზაციის გავლის დროსაც გამოიკვეთა ტენდენცია, რომ თეორიული სწავლება სჭარბობს პრაქტიკულ კომპონენტს. ამდენად, გვინდა, სასწავლო პროცესში მეტად ჩავრთოთ პოტენციური დამქირავებლები. ბევრ კომპანიასთან გვაქვს მემორანდუმი გაფორმებული. ხშირად მოგვმართავენ ტელევიზიები, სახელმწიფო და კერძო სექტორების წარმომადგენლები, ბიზნესმენთა ასოციაციები ასეთი ხელშეკრულებების გაფორმების თხოვნით. ეს მათთვისაც კარგი საშუალებაა, რომ კვალიფიციური კადრი მოიზიდონ. ამდენად, სწავლების პრაქტიკული კომპონენტის გასაძლიერებლად ბევრი რამ კეთდება.

ვრცლად

რა გაკეთდა? - 2018 წლის შეფასება და სამომავლო გეგმები

გვესაუბრება თსუ-ის რექტორი გიორგი შარვაშიძე
წარმატების ინდიკატორი
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ერთადერთი უმაღლესი სასწავლებელია რეგიონიდან, რომელიც 500 საუკეთესოთა შორის არის და მსოფლიოს საუკეთესო უნივერსიტეტების 2%-ში შედის - ეს გახლავთ U.S. News&World Report-ის 2019 წლის მსოფლიოს საუკეთესო უნივერსიტეტების რანჟირების მონაცემები. რანჟირებისთვის განხორციელებულ კვლევებში მსოფლიოს 75 ქვეყნის 1250 საუკეთესო უნივერსიტეტი მოხვდა.
თსუ არის ერთადერთი უნივერსიტეტი რეგიონიდან, რომელიც მსოფლიო უნივერსიტეტების აკადემიურ რანჟირებებში (Times Higher Education/THE (მესამედ) და Shanghai Ranking) მოხვდა. QS Top University Ranking Eastern Europe and Central Asia რანჟირებაში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 109-ე ადგილზეა და ლიდერ პოზიციაზეა კავკასიის რეგიონის უნივერსიტეტებს შორის.

თსუ-ის უპირატესობა - საერთაშორისო გაცვლითი პროგრამები

  • თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი პირველია სამხრეთ კავკასიის რეგიონში იმ სტუდენტთა, აკადემიური და ადმინისტრაციული პერსონალის რაოდენობით (300-ზე მეტი), რომლებიც 2018-2020 სასწავლო წლებში ERASMUS+ International Credit Mobility (ICM)-ის დაფინანსებული პროგრამით ევროპის უნივერსიტეტებში ისწავლიან და აიმაღლებენ კვალიფიკაციას.
  • ბოლო წლებში თსუ-ს 100-ზე მეტი უცხოელი პროფესორი ეწვია გაცვლითი პროგრამის ფარგლებში
  • თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აქტიური საერთაშორისო კავშირები უნივერსიტეტის სტუდენტებს შესაძლებლობას აძლევს, გაცვლითი პროგრამის ფარგლებში, სწავლება არა მხოლოდ ევროპულ, არამედ აზიის წამყვან უნივერსიტეტებში გააგრძელონ. უკვე არაერთი სტუდენტი ეწვია ამ მიზნით, მაგალითად, პეკინის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტს. სტუდენტების ჯგუფი ყოველწლიურად მონაწილეობას იღებს Asia Science Camp-ში, რომელიც სხვადასხვა ქვეყანაში იმართება, კერძოდ - ისრაელში, იაპონიაში, სინგაპურში, ტაილანდში, მალაიზიაში, ინდონეზიაში და ა.შ.
  • თსუ, ევროპის მასშტაბით, 26 ქვეყანაში 80-ზე მეტ პარტნიორ უნივერსიტეტთან თანამშრომლობს „ERASMUS+“-ის 171 პროექტის ფარგლებში. ამასთანავე, თსუ-ის ინსტიტუციური პარტნიორების რიცხვი მსოფლიოს 50-მდე ქვეყანაში 200-ს აღწევს.

საერთაშორისო სამეცნიერო კავშირები

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკოსების თანამშრომლობას ატომური ბირთვული კვლევების ევროპულ ორგანიზაციასთან (CERN) უკვე დიდი და საინტერესო ისტორია აქვს. თსუ მონაწილეობს CERN-ის ATLAS ექსპერიმენტში, იულიხის კველევითი ცენტრის (Forschungszentrum Jülich) COSY ამაჩქარებლებზე მიმდინარე ექსპერიმენტებში, უნივერსიტეტის მეცნიერები არიან ხმელთაშუა ზღვაში დაწყებული ნეიტრინული ფიზიკის და ასტროფიზიკის საერთაშორისო სამეცნიერო პროექტის KM3NeT სათავეებთან მყოფი 15 ქვეყნის ფიზიკოსებს შორის. U.S. News&World Report-ის 2018 წლის დარგობრივი რანჟირებით, თსუ ფიზიკის მიმართულებით 278-ე ადგილს, შანხაის დარგობრივ რანჟირებებში კი - N151-200 პოზიციას იკავებს.
უნივერსიტეტის სტუდენტებს აქვთ უნიკალური შესაძლებლობა - ისარგებლონ „ჭკვიანი ლაბორატორიებით“ (SMART|EDM და SMART AtmoSim), რომლებიც თსუ-ში იულიხის კვლევით ცენტრთან თანამშრომლობით 2016-2018 წლებში გაიხსნა; უახლოეს პერიოდში უნივერსიტეტში კიდევ ერთი ახალი - SMART|SmR_lab (School meets Research) ამოქმედდება.
2012 წლიდან ლაიდენის უნივერსიტეტში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან თანამშრომლობით, გახსნილია ქართული ენის, კულტურისა და საზოგადოების მოწვეულ პროფესორთა ცენტრი; უნივერსიტეტში უკვე თსუ-ის არაერთმა პროფესორმა ჩაატარა კურსი ქართულ ენასა და საქართველოს ისტორიაში. ლაიდენის წარმატების მაგალითის გაფართოებას თსუ 2019 წლიდან რუსთაველის ფონდის მხარდაჭერით შეეცდება - ქართული ენის კათედრები კიდევ 6 ევროპულ უნივერსიტეტში გაიხსნება.


„აკადემია ევროპეას“ რეგიონული ცენტრი თსუ-ში

ევროკავშირის არაწევრი ქვეყნებიდან პირველად საქართველოში, თსუ-ში გაიხსნება „აკადემია ევროპეას“ რეგიონული ცენტრი. ეს გადაწყვეტილება უკვე მიიღეს „აკადემია ევროპეას“ მმართველი საბჭოს წევრებმა ბარსელონაში, ყოველწლიურ შეკრებაზე. ეს არის უპრეცედენტო შემთხვევა - „აკადემია ეუროპეამ“ მიიღო ევროგაერთიანების არაწევრ ქვეყანაში კვლევითი წარმომადგენლობის გახსნის გადაწყვეტილება, ანუ ეს იქნება პირველი ჰაბი, რომელიც გაიხსნება ევროკავშირის არაწევრ ქვეყანაში. ამით ძალიან ბევრ ახალგაზრდას მიეცემა შესაძლებლობა ჩაერთოს სხვადასხვა ევროპულ პროგრამაში.


უცხოელი სტუდენტები თსუ-ში და საერთაშორისო პროგრამები

2018 წელს უცხოეთის მოქალაქე 29 სტუდენტი იყო იმ კურსდამთავრებულებს შორის, ვინც თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაკალავრიატის გამოშვების ცერემონიაზე ჰიპოკრატეს ფიცი დადო. წელს თსუ-ის მედიცინის ფაკულტეტზე და სხვა პროგრამებზე უკვე 600-მდე უცხოეთის მოქალაქე სტუდენტი სწავლობს. საერთაშორისო სტუდენტებს თსუ-ში დღეს შეუძლიათ 22-მდე უცხოენოვან პროგრამაზე შეაჩერონ არჩევანი.
აღსანიშნავია, ამ პროგრამებს ISET-ის ეკონომიკის საბაკალავრო და სამაგისტრო პროგრამებიც, რომლებიც აშშ-ს და დასავლეთ ევროპის პროგრამების შესაბამისია და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან მოწვეული პროფესორები ასწავლიან. საერთაშორისო ხარისხის განათლებას დღეს აქ უკვე 11 ქვეყნის წარმომადგენლები იღებენ. წარმატებული კურსდამთავრებულები კი წამყვან პოზიციებს იკავებენ რეგიონში.
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებს შეუძლიათ აირჩიონ სან დიეგოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის (SDSU) საერთაშორისო აკრედიტაციის მქონე (ABET, CSA, WASC) საბაკალავრო პროგრამები STEM დარგებში და მიიღონ ამერიკული დიპლომი. თანამშრომლობის ფარგლებში თსუ-ში განახლდა და თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღიჭურვა ლაბორატორიები და სააუდიტორიო ოთახები. თანამშრომლობა 2015 წელს დაიწყო და ამჟამად სან დიეგოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ საქართველოში შემოთავაზებულ პროგრამებზე 500-ზე მეტი სტუდენტი სწავლობს, მათ შორის თსუ-ში 430-მდე.
2019 წელს თსუ-ის შპაიერის პროგრამას 10 წლიანი იუბილე აქვს - ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და გერმანიის ქ. შპაიერის ადმინისტრაციულ მეცნიერებათა უნივერსიტეტის თანამშრომლობის საფუძველზე იურიდიულ ფაკულტეტზე უკვე 10 წელია ხორციელდება ინგლისურენოვანი, საერთაშორისო აკრედიტაციის მქონე, სამაგისტრო პროგრამა „საჯარო მმართველობა“. პროგრამის ფარგლებში 100-მდე სტუდენტმა გაიარა სასწავლო პრაქტიკა ევროპის ქვეყნების სხვადასხვა საჯარო დაწესებულებაში და მიიღო საერთაშორისო აკრედიტირებული პროგრამის დიპლომი. თსუ-ში დღეს ერთობლივი და ორმაგი ხარისხის 10-მდე პროგრამა მოქმედებს.


ახალი რესურსები სტუდენტებისთვის

  • უნივერსიტეტის სტუდენტებსა და პროფესორებს აქვთ ღია წვდომა მრავალ უმნიშვნელოვანეს საერთაშორისო ელექტრონულ ბაზასთან, რაც მათ მსოფლიო სამეცნიერო სიახლეების რეალურ დროში გაცნობის უნიკალურ საშუალებას აძლევს. ასეთი რესურსებია: Elsevier, Scopus (www.scopus.com), Sciencedirect (www.sciencedirect.com), EBSCO Econlit (https://goo.gl/ptblg3), Royal Society Journal Collection (www.royalsocietypublishing.org), England Journal of Medicine (www.nejm.org), Oxford Textbook of Medicine (www.oxfordmedicine.com), BioOne (www.bioone.org), ECD-Library (www. oecd-ilibrary.org), Cambridge Journals Online (www.journals.cambridge.org), HINARI Health Access to Research Initiative - (www.who.int/hinari).
  • თსუ-ის ევროპული სტანდარტების 320-ადგილიანი სტუდენტური საერთო საცხოვრებლის კომპლექსი ლისის ტბასთან 2018 წლის დასაწყისიდან გაიხსნა. კომპლექსში ყველა პირობაა შექმნილი, რომ სტუდენტებმა კომფორტულ გარემოში იცხოვრონ.
  • სულ რამდენიმე დღის წინ მოეწყო 3000 ადამიანზე გათვლილი საერთო საცხოვრებლის პროექტის პრეზენტაცია. კომპლექსისთვის მიწას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი გამოყოფს და ამ საერთო საცხოვრებლით სხვა უნივერსიტეტის სტუდენტებიც ისარგებლებენ.
  • სულ მალე, უნივერსიტეტის სტუდენტებსა და პროფესორებს თსუ-ის რეაბილიტირებული II კორპუსი მოემსახურებათ.

 

სტუდენტური ცხოვრება უნივერსიტეტში

ბოლო წლებში ამოქმედებულმა სტუდენტური პროექტების პროგრამამ არაერთ სტუდენტს მისცა საკუთარი სამეცნიერო, საგანმანათლებლო თუ სოციალური შინაარსის იდეის განხორციელების შესაძლებლობა.
გასული წელი რომ შევაჯამოთ, უნივერსიტეტში საინტერესო კულტურული და სპორტული ცხოვრება იყო. თსუ-ის ფუტსალის გუნდი ბოლო წლებია ფუტსალის ევროპული უნივერსიადის წარმატებული მონაწილეა. გუნდმა 2017 წელს ფინალში, 2018 წელს კი ნახევარფინალში იასპარეზა. დღეს უნივერსიტეტში მრავალი სპორტული კლუბია, არის სტუდენტური თეატრი და ანსამბლები, რომლებიც სტუდენტებს თავისი შემოქმედებითი ნიჭის გამოვლენის შესაძლებლობას აძლევენ.

ვრცლად

ოკუპირებულ რეგიონებში მცხოვრები აბიტურიენტებისთვის თსუ-ში უფასო მოსამზადებელი ცენტრი იქმნება

ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და ზუგდიდის შოთა მესხიას სახელობის უნივერსიტეტში უფასო მოსამზადებელი ცენტრი შეიქმნება, რომელიც საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებ აბიტურიენტებს ეროვნული გამოცდებისთვის მოამზადებს. ამის შესახებ შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრმა ქეთევან ციხელაშვილმა თსუ-ში აბიტურიენტებთან შეხვედრისას განაცხადა. მინისტრმა სამშვიდობო ინიციატივის - „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“ ფარგლებში საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებში მცხოვრები ახალგაზრდებისთვის განკუთვნილი აბიტურიენტების მომზადების პროგრამის პრეზენტაცია გამართა.

პროგრამის პრეზენტაციას თსუ-ის რექტორი გიორგი შარვაშიძე, სახელმწიფო მინისტრის აპარატისა და განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.
თსუ-ის რექტორის გიორგი შარვაშიძის თქმით, აბიტურიენტები ორ ლოკაციაზე შეძლებენ მომზადებას თბილისსა და ზუგდიდში. „ძალიან საინტერესო პროგრამაა. სტუდენტები უზრუნველყოფილნი იქნებიან სასწავლო მასალით, საცხოვრებელი პირობებით, სწავლებით. ამის შემდეგ მათ საშუალება ექნებათ ადაპტირებული ტესტი ჩააბარონ, რომელიც საშუალებას მისცემს არჩეულ უმაღლეს სასწავლებლებში განაგრძონ სწავლა“, - აღნიშნა რექტორმა.
შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის ქეთევან ციხელაშვილის თქმით, საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებ ახალგაზრდებს ძალიან რთულ პირობებში უწევთ სწავლა და, სწორედ ამიტომ, აუცილებელია უფრო მეტი ხელშეწყობა, რათა მომავალში ისინი წარმატებულები იყვნენ. „უფასო მოსამზადებელი ცენტრი ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მაცხოვრებელი აბიტურიენტებისთვის შეიქმნება. იმის გათვალისწინებით, რომ მათ ძალიან რთულ პირობებში უწევთ სასკოლო განათლების მიღება გალსა და ახალგორში, სადაც მათ, ფაქტობრივად, არ ეძლევათ მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების შესაძლებლობა, სახელმწიფო მსურველებს შესთავაზებს სრულიად უფასო, უგამოცდო მოსამზადებელ ცენტრს. ცენტრში ისინი სხვადასხვა სასურველ საგანში მოემზადებიან და შემდგომ უკვე გამარტივებული წესით მოხვდებიან უმაღლეს სასწავლებლებში“, - განაცხადა მინისტრმა.
როგორც განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილემ ნათია ზედგენიძემ აღნიშნა, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები აბიტურიენტების მომზადებასა და საცხოვრებელი პირობებით უზრუნველყოფას განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო დააფინანსებს.
„ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალგაზრდების სასკოლო განათლება არ შეესაბამება ეროვნული გამოცდების მოთხოვნებს და, სწორედ ამიტომ, ძალიან რთულია ამ გამოცდების ჩაბარება. ეს პროგრამა კი ამ ახალგაზრდებისთვის იქნება კარგი შანსი“, - აღნიშნა სტუდენტმა დაჩი ახვლედიანმა.
პროგრამის საპილოტე ვერსია 2019 წლის თებერვლიდან ამოქმედდება, ხოლო ამავე წლის სექტემბრიდან სრული კურსი შევა ძალაში. გარდა იმისა, რომ პროგრამა და ახალგაზრდების განათლება მთლიანად დაფინანსდება, გათვალისწინებულია მათი საცხოვრებელი პირობებით უზრუნველყოფაც.

ვრცლად