ქვალონიდან პეკინამდე

16 მაი 2019

როგორც ჩინელები ამბობენ, ყველა საოცარი მოგზაურობა პირველი ნაბიჯით იწყება. 3,632.77 მილის სიგრძეზე გადებულმა ჩინური ენის ხიდმა პირველად ჯერ ხუნანის პროვინციაში ჩაიყვანა. სამშობლოში ჩამოსულმა გააცნობიერა, რომ ეს ის ადგილი იყო, სადაც ხელმეორედ აუცილებლად უნდა დაბრუნებულიყო, თანაც ამჯერად უფრო ხანგრძლივი დროით... თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის საზოგადოებრივი გეოგრაფიის მიმართულების სტუდენტი გოგი ყურაშვილი უკვე ნახევარი წელია ჩინეთის სამთავრობო სტიპენდიის გაცვლითი პროგრამის მონაწილეა და ჩინურ ენას, სამშობლოსგან მოშორებით, მსოფლიოს ყველაზე მრავალრიცხოვან ქვეყანაში სწავლობს.

პირველად მამამ ურჩია ესწავლა ენა, რომელიც თანდათან გაცილებით მნიშვნელოვანი ხდებოდა მსოფლიოში. მამა იყო მისი პირველი გულშემატკივარიც. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მოხვედრის შემდეგ ეს როლი აქაურმა ლექტორებმა იტვირთეს და მერე უკვე მათი რჩევით მოჰკიდა ხელი ერთ-ერთი ურთულესი ენის შესწავლას. საკუთარი თავისთვის ნათქვამმა „რატომაც არა~, თსუ-ში მიღებულმა ცოდნამ და გულშემატკივართა მოტივაციამ მიიყვანა ბიჭი ხობის რაიონის სოფელ ქვალონიდან ჩინეთის დედაქალაქამდე. 
გოგი ყურაშვილის რთული, თუმცა საუცხოო მოგონებებით დატვირთული წარმატების გზა საკუთარი სამშობლოდან 6000 კილომეტრის დაშორებით შორეულ პეკინში, ენისა და კულტურის უნივერსიტეტში გრძელდება. ორ ქვეყანას შორის არსებულმა სხვაობამ მალევე იჩინა თავი, თუმცა როგორც თავად ამბობს, ძალიან უყვარს აღმოჩენები, ამიტომ გარემოსთან დიდად შეგუება არ გასჭირვებია. 
„პროგრამის შესახებ იმ მეგობრებისგან გავიგე, რომლებიც უკვე გამოცდილები იყვნენ. გადავწყვიტე, მეც მეცადა და, როგორც ჩანს, ჩემი მცდელობა წარმატებული გამოდგა~. 
კითხვაზე, რატომ მაინც და მაინც ჩინეთი, გვპასუხობს, რომ ყოველთვის უყვარდა გამოწვევები და ხიბლავდა ეგზოტიკა, პეკინი კი სწორედ მათი ნაზავია. 
„ამ კითხვას ხშირად მისვამენ არა მარტო ქართველები ან ევროპელები, ჩინელებიც კი. რატომღაც უკვირთ. ყოველთვის მინდოდა, ქვეყნის საზღვრებს გავცდენოდი და სწავლა უცხოეთში გამეგრძელებინა. როცა გავიგე, რომ თსუ ორი ახალი უცხო ენის - ჩინურისა და იაპონურის შესწავლას მთავაზობდა, ჩინური ავირჩიე. მთავარი მოტივაცია, ალბათ, პეკინში სწავლის გაგრძელება იყო. გადავწყვიტე, მიმეღო ჯერ გამოწვევა და შემდეგ - გამოცდილება, არა მარტო სწავლის, ცხოვრებისაც~. 
სრულიად განსხვავებულ ქვეყანაში ცხოვრება გოგისთვის ნამდვილად დიდი შანსი აღმოჩნდა, შანსი, რომელიც, მისი თქმით, თსუ-მ ჯერ კიდევ რამდენიმე წლის წინ მისცა, როცა სხვა გაცვლითი პროგრამით 2 კვირით ეწვია ხუნანის პროვინციას. 
თუმცა, მეორე ვიზიტი სრულიად განსხვავებული და გაცილებით ხანგრძლივი გამოდგა. ამჯერად საკმარისი დრო აქვს ადგილობრივებისთვის საქართველოს გასაცნობად. ორ ნაწილად გაყოფილი ჩინეთის პოლიტიკურ ნაწილში საქართველოს შესახებ მეტს სმენია, ვიდრე პატარა პროვინციაში. აქ მსოფლიოს ცნობადობაც გაცილებით მაღალია და, პროვინციებისგან განსხვავებით, უცხოელებს „მუზეუმის ექსპონატებად~ არ აღიქვამენ. მაგრამ გოგის მაინც ხშირად უწევს პატარა ქვეყნის გაცნობა მსოფლიოს მრავალი ქვეყნიდან ჩამოსული სტუდენტებისა და მათი მასპინძელი ჩინელებისათვის. 
„აქაურების დიდმა ნაწილმა საქართველოს შესახებ არაფერი იცის, ზოგი კი პირიქით - გაგაოცებს, იმდენ რამეს მოგიყვება. ცნობადობა, ძირითადად, სტალინს უკავშირდება, რაც ახალი თაობისათვის არც ისე სასიამოვნოა - „ა, სტალინის ქვეყნიდან ხარ?!~ - ნამდვილად არაა ის, რის მოსმენასაც ისურვებდი, მაგრამ სტალინი აქაურებისთვის საკულტო ადამიანია, XX საუკუნის უძლიერესი მმართველი, ამიტომ კამათს აზრიც არ აქვს. ნაწილი ნამყოფია კიდეც საქართველოში და ხსენებისთანავე მაჩვენებს თბილისის, მცხეთისა თუ ბათუმის ფოტოებს. ასეთი რაღაცები გულს გითბობს, გიხარებს~.
მათთვის, ვინც ქვეყანას ჯერ არ იცნობს, პეკინის უნივერსიტეტში კულტურის ფესტივალი იმართება, როგორც ადგილობრივები მას უწოდებენ - „ვენხუაძიე~. აქ გამოფენილ სტენდებზე მილიონობით ადამიანს აქვს საშუალება - გაეცნოს ქართულ კულტურას და გაიგოს მეტი ამ ქვეყნის შესახებ. 
„ჩინელებისთვის ძალიან უჩვეულოა, როცა სახელმწიფო დაწესებულებები დილის 10 საათზე იწყებენ მუშაობას. აქ დილა გამთენიის 5-ზე იწყება და მთელი დღე პროდუქტიულ მუშაობაში გადის. ზედმეტად მოწესრიგებულებიც კი არიან, რობოტიზაციის დონემდე, რაც ჩვენთვის ცოტა უცხოა. მახსოვს, ერთხელ გზა ჩაინგრა უნივერსიტეტთან. საქართველოში მის აღდგენას თვეები დასჭირდებოდა, ჩვენ კი მეორე დღეს ვერც კი მივხვდით, ზუსტად სად ჩამოწვა მიწის მასა, კვალიც არსად იყო. თუმცა უნდა ითქვას, რომ აქაურები ზედმეტად მატერიალისტები არიან. თუკი საქართველოში შეგვიძლია ერთმანეთს დავეხმაროთ, აქ უსასყიდლოდ რაიმე დახმარების მიღება თითქმის გამორიცხულია. ცხადია, მარტივ რაღაცებს არ ვგულისხმობ, პირიქით, თუ, მაგალითად, გზა აგერია და იკითხე, შეიძლება გამოგყვნენ და მიგაცილონ კიდეც~. 
გარდა იმისა, რომ ხალხთა შორის ბევრი განსხვავება უკვე აღმოაჩინა, ახლა უნივერსიტეტებს ადარებს. სწავლა იქაც ჩვეული, გამოცდილი მეთოდებით მიმდინარეობს, განსხვავება სხვა აქტივობებში ვლინდება.
„აქაური უნივერსიტეტების გარშემო სტუდენტური ქალაქებია მოწყობილი საცხოვრებელი კამპუსებით, სასწავლო კორპუსებით, სპორტული მოედნებითა და ასე შემდეგ. დილაადრიან დაწყებული ლექციები დღის პირველ ნახევარშივე სრულდება. ამიტომ, ხშირად გვრჩება დრო გართობისთვის - პეკინში კი ყველაფერია გასართობად~. 
კითხვაზე - რა მისცა პეკინის უნივერსიტეტმა ახალი? - გვპასუხობს, რომ, გარდა განათლებისა, აქ ყველაზე მნიშვნელოვანი - ადამიანური ურთიერთობები მიიღო. სირიელ, ინდონეზიელ, იაპონელ, ეგვიპტელ და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოსულ სტუდენტებთან ერთად, როგორც თავად ამბობს, მთავარ ცხოვრებისეულ გამოცდილებასაც იძენს. 
სამშობლოში დაბრუნებამდე კიდევ 6 თვეა. მანამდე კი კილომეტრებით შორს, სასწავლებლად წასულ ქართველ სტუდენტს ყველაზე მეტად ქართული მთები და სამზარეულო ენატრება. ეს მონატრებაც 6 თვეს გასტანს. 
„პირველი შოკი იყო ჩემთვის, როცა აღმოვაჩინე, რომ ჩინელები არ ჭამენ პურს, ყველს, რძეს, მარილიანს - იმას, რაც ქართული სამზარეულოსთვის ასეთი ორგანულია. ზოგადად, შეგუების პროცესი რთული იყო. ძალიან დიდი სხვაობაა კულტურათა შორის, მაგრამ აქაურები ძალიან დამეხმარნენ. მათთვის მნიშვნელოვანი და ღირებულია მათი ენითა და კულტურით რომ ინტერესდება უცხოელი, ამიტომ ყველაფერს აკეთებენ უკეთ ინტეგრაციაში ხელშესაწყობად~.
საკუთარი ფესვებისგან შორს მყოფი გოგი ყურაშვილის სამომავლო გეგმები 10 და 15 წელს არ ითვლის, თუმცა ერთი რამ ზუსტად იცის, რომ კურსის დასრულების შემდეგ აუცილებლად გააგრძელებს სწავლას ჩინეთში, ამჯერად სამაგისტრო პროგრამაზე. ჩინელები ამბობენ, მოგზაურობიდან ხომ არავინ ბრუნდება ისეთი, როგორიც წასვლის წინ იყოო და მიღებული ცოდნით ახალგაზრდა სტუდენტი დაბრუნებას კვლავ სამშობლოში აპირებს, რათა საკუთარი გამოცდილება ახლა უკვე სხვებს გაუზიაროს.

თამარ ზარანდია, ნინო შუბითიძე,
თსუ-ის სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სტუდენტები